Opinie

Kleinkunstfestival eert Carmiggelt en Boerstoel

De gedichten van Simon Carmiggelt vormden een aanleiding tot het schrijverschap van Jan Boerstoel. Op zijn beurt stimuleerde Boerstoel met zijn literaire liedteksten in hoge mate de jonge tekstschrijver Jurrian van Dongen. Die cirkel is rond nu Van Dongen een theaterstuk schreef over Simon Carmiggelt. Het wordt gespeeld in het kader van het Amsterdams Kleinkunstfestival. Ook Jan Boerstoels werk wordt daar geëerd. In het Nieuwe de la Martheater brachten veel grote namen van het Nederlandse cabaret hem zondagavond een hommage.

Het hart van het Amsterdams Kleinkunstfestival is het jaarlijkse concours voor nieuw theatertalent om de Wim Sonneveldprijs. Veel boeiender zijn de literair-muzikale avonden die eromheen worden georganiseerd. Daarbij worden steeds andere auteurs, componisten en uitvoerders van het Nederlandse theateramusement in het zonnetje gezet. Na hommages aan onder anderen componist Harry Bannink en literaire liedauteurs Drs. P, Jaap van de Merwe en Michel van der Plas was nu Jan Boerstoel aan de beurt. En na boeiende in memoriam-producties over onder anderen Wim Kan en Johnny Jordaan staat dit jaar Simon Carmiggelt centraal in 'Simon Carmiggelt, een stukkie'. Carmiggelt was weliswaar geen cabaretauteur pur sang, maar hij schreef wel conferences voor Wim Sonneveld en veel cabaretiers zongen zijn poezie.

Rob van de Meeberg speelde eerst Wim Kan, toen Johnny Jordaan en nu Simon Carmiggelt. Ook al lijkt Van de Meeberg uiterlijk op geen van drieën, door het treffend imiteren van hun intonatie en mimiek kruipt hij wonderbaarlijk overtuigend in hun huid. Dat is steeds de voornaamste kracht van deze prachtproducties, die met reden 'muzikale theaterdocumentaires' heten, aangezien het werk en het leven van de hoofdpersoon steeds centraal staan. Auteur Jurrian van Dongen en regisseur Marcel Sijm hebben daarvoor een mooie en effectieve vorm gevonden, waarbij zinnen en passages uit Carmiggelts Parool-'Kronkels' zich thematisch mengen met gelezen of getoonzette gedichten, met een grappige verwijzing naar Sonnevelds conference 'Kroketten' en met biografische informatie: de dood van Carmiggelts broer Jan, zijn anticommunistische houding, zijn drankgebruik, zijn heimelijke verhouding met Renate Rubinstein en de aftakeling van zijn vrouw Tine. Vijf korte bedrijven (met telkens een andere regenjas) tonen Carmiggelt in verschillende episodes van zijn leven, waarbij Fred Florusse en Rick Nicolet figureren als barman en stamgaste of als personages uit zijn Kronkels, wat een amusante kijk biedt op het ontstaan van zijn verhalen. Maar zij typeren of verwoorden ook het geweten van personen uit zijn leven, zoals die gestorven broer, die minnares, die zieke vrouw, waardoor de sombere en driftige twijfelaar achter de schijnbaar onbewogen stukjesschrijver wordt blootgelegd.

Zo ontstaat een helder en intrigerend beeld van de man wiens leven uiteindelijk steeds meer samenviel met de rol die hij zich had aangemeten. Het zou jammer en geheel onterecht zijn als deze gelegenheidsproductie na deze week niet meer speelt.

Fred Florusse en Rob van de Meeberg waren zondagavond beiden ook te gast op de hommageavond voor Jan Boerstoel. Zij behoren tot de stoet cabaretiers die zijn literaire liedteksten in het theater zingt of heeft gezongen. Vermaarde gezelschappen als Cabaret Don Quishocking en Kabaret Ivo de Wijs herleefden, grootheden als Adèle Bloemendaal en Drs. P traden uit de anonimiteit, 'jongeren' als Lenette van Dongen en Frank van Pamelen vertegenwoordigden de huidige cabaretgeneratie naast oudgedienden als Jenny Arean en Geard Cox. Literaire vakbroeders als Jean-Pierre Rawie en Jaap Bakker declameerden een lofdicht, Gerrie van der Klei zong een onbekend gebleven tekst en Karin Bloemen zong haar hit 'Geen kind meer'. Dichter Driek van Wissen vertelde dat hij dat lied de afgelopen week drie keer was tegengekomen in overlijdensannoces met als auteursnaam Karin Bloemen. Dit om aan te tonen dat de eer meestal de uitvoerder en niet de auteur toekomt.

Op deze hommageavond stond die wel voor een keer in het welverdiende volle licht. Jan Boerstoel trad inmiddels aan als voorzitter van de Buma en schrijft niet meer voor het cabaret, waar immers nauwelijks meer behoefte is aan goede liedteksten. Op deze hommageavond bleek dat de sporen die hij achterliet bij de generaties van de jaren zestig tot negentig onuitwisbaar zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden