Recensie

Klein monument voor de strijd tegen aids in Parijs

'120 BPM' belicht de eerste jaren van het activistische collectief Act Up. Beeld RV

120 BPM
Regie: Robin Campillo
Met Nahuel Pérez Biscayart, Arnaud Valois, Adèle Haenel

★★★★☆

Een historische film over hiv/aids die voor een groot deel gevuld is met een groep pratende mensen in een collegezaal. Dat klinkt niet bepaald opwindend, en je vraagt je af hoe deze film tot stand kon komen in een wereld waarin kassaopbrengsten en bezoekersaantallen tot het hoogste goed zijn verheven. Gelukkig durven de Fransen te investeren in risicovolle projecten, want Robin Campillo heeft er een intense en ontroerende film van gemaakt.

De ziekte maakt nog steeds slachtoffers. Maar patiënten worden nu tenminste serieus genomen, en er zijn behandelingen. Toen Campillo begin jaren negentig in Parijs bij het activistisch collectief Act Up terechtkwam, was van beide geen sprake. Aids leek vooral een groep aan de rand van de samenleving te treffen, en de farmaceutische industrie was nog maar net aan de slag gegaan om een geneesmiddel te vinden, waarschijnlijk omdat de winstmarges eerder niet groot genoeg waren. "We waren doodsbang om vergeten te worden", zegt Campillo in interviews over het gevoel dat indertijd heerste. Tijd was voor hen een luxe. Terwijl de wereld traag wakker werd, stierven vrienden en geliefden.

Gehoord en gezien worden 

'120 BPM' laat de eerste jaren van Act Up zien, waarin de groep vecht om gehoord en gezien te worden. Hoewel de meeste acteurs begin jaren negentig nog maar net geboren waren, zijn ze zo overtuigend en gepassioneerd dat je het gevoel krijgt dat ze zich persoonlijk betrokken voelden bij deze historie.

De strijd ging niet alleen om meer farmaceutisch onderzoek en politieke erkenning. De homogemeenschap verkeerde door de ziekte wereldwijd in shock, en er moest een nieuwe energie gevonden worden.

Die spanning tussen energie en verslagenheid heeft Campillo mooi vastgelegd. Nee, we hielden niet allemaal van dansen, corrigeert hij zijn eigen film in interviews, maar hij gebruikt muziek en dansscènes in clubs om iets van het levensgevoel te laten zien. Tussen de scènes met dansende lichamen verschijnt soms een animatie van bewegende cellichamen, alsof de personages samen een immuunsysteem vormen die de ziekte tot stilstaan moet brengen.

Hoeveelheid personages 

Alleen al de hoeveelheid personages zou menig regisseur doen duizelen. Maar bij Campillo krijgen ze allemaal een eigen gezicht. Soms bloeit een liefdesrelatie op, soms wordt iemand begraven. Af en toe wordt er stevig gevreeën. Maar er wordt vooral strijd geleverd. Op straat, in de media en onderling, als er gediscussieerd wordt over de beste strategie. Ontregelen is daarbij het sleutelwoord, al gaat het incident met het nepbloed, waarmee de film begint, bijna te ver.

Maar wat anders? Voor Act Up, met zoveel hiv-positieve leden, was dit een strijd op leven en dood. We moesten wel, zegt Campillo zelf. Hoeveel duizenden levens ze met hun campagne gered hebben, is niet vast te stellen. Maar hun strijd is van historisch belang. Campillo bouwde met deze film een klein monument.

Lees al onze filmrecensies hier 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden