BoekrecensieNederlandse literatuur

Kira Wuck mijdt de flower power in haar beschrijving van het grillige hippieleven

null Beeld

Kira Wuck schrijft koel en feitelijk over instabiele hippielevens. Ze vermijdt flower power

Het is minstens opmerkelijk dat er in de Nederlandse literatuur altijd betrekkelijk weinig aandacht is (geweest) voor de cultuur van de jaren zestig en zeventig. Provo’s en hippies, toch de voorlopers van onze open maatschappij, vormen een onbeduidende minderheid te midden van de vele literaire personages. De wereld van opstand en flower power lijkt literair gesproken nauwelijks te bestaan.

Natuurlijk, je had een dichter als Hans Verhagen die met Sterren cirkels bellen iets van het hippie-universum bedichte en schrijvers als Hans Plomp en Simon Vinkenoog die van binnenuit over de alternatieve wereld schreven, maar een roman waarin het sociologische aspect van de provo- en hippiewereld het thema is, ontbreekt grotendeels. En bij de grote schrijvers stonden de langharige gelukzoekers voornamelijk in een slechte reuk, Mulisch had er misschien nog wel oprechte belangstelling voor, maar W.F. Hermans zette in Onder professoren de protestgeneratie weg als een stel hersenloze meelopers, en Reve had het over “elke ongewassen aap (...) met een bord dat hij vóór dit, of tegen dat is”.

Wel beschreef later een enkele nazaat van hippie-ouders wat hem of haar overkomen was, Esther Ending bijvoorbeeld of ­Jannah Loontjens, wier hippie-ouders naar Zweden togen om in een commune te wonen.

Kira Wuck Beeld Hans Willem Gijzel
Kira WuckBeeld Hans Willem Gijzel

In dit rijtje hoort ook gelauwerd dichter Kira Wuck (1978) thuis, dochter van een ­Finse moeder en een Indonesische vader, die in haar romandebuut Knikkerkoning het ­leven van haar ouders beschrijft: de moeder, Anne, die het benauwde Finse nest ­ontvlucht om in Amsterdam in een soort commune terecht te komen, de vader die zijn geboortegrond, Renswoude, en zijn ­eigen strenge vader, oud-Knil-militair, ­ontloopt door ook in de stad van de Vondelparkslapers en de Hare Hare-zingende Krishna-volgelingen rond te gaan zwerven, trippend op hasjiesj en lsd.

Het hippieleven is zo’n beetje wat je ervan verwacht, vrijheid maar ook armoede, onduidelijke relaties, bestaan van dag tot dag, een leven zonder vastigheid of grip.

Kira Wuck, hoewel van de volgende generatie, beschrijft het als een ervaringsdeskundige, en dat is direct ook de belangrijkste verdienste van haar roman: ze schildert het leven van Anne en Otto niet af als iets exotisch of vreemds of zelfs maar iets uit het verleden, maar als een vanzelfsprekendheid. Daaraan draagt ook bij dat ze haar roman in de tegenwoordige tijd heeft geschreven, ook het leven van de ouders, waardoor het allemaal heel direct voelt.

Authentieke glans

Knikkerkoning is voor een boek waarin hallucinaties, dromen en bedwelming geen geringe rol spelen een betrekkelijk koele, feitelijke roman. Als buitenstaander krijg je het idee dat alles gaat zoals het moet gaan. De droom van de in zijn jeugd verknipte vader die verliefd wordt op Mary maar om praktische redenen met ongeleid projectiel Anne trouwt, het fatale alcoholisme van de wispelturige moeder, het wordt allemaal verhaald alsof het volstrekt natuurlijk is en dat geeft deze roman ook precies de authentieke glans die hij nodig heeft: je hebt te maken met twee maatschappelijk ontheemden in een onverschillige buitenwereld, maar vanuit hun perspectief is dit de enige mogelijke en juiste wereld.

Zeker, de twee leiden, afzonderlijk, later samen, nog weer later met hun dochter Jane, een avontuurlijk leven: vader Otto belandt wegens joyriding in de gevangenis, moeder Anne flirt met maffiosi, beiden gaan om met de onpeilbare opperhippie Ron, tiran en weldoener tegelijk, ze komen zelfs op miraculeuze wijze terecht op een party van Brigitte Bardot maar, zo krijg je als lezer het gevoel, dat is nu eenmaal het hippieleven. Zelfs als vader Otto, ronddolend in Boekarest, al z’n geld met het oplichtersspelletje balletje-balletje verliest is er nog niks aan de hand. Het treffende van Wucks manier van observeren en schrijven is dat deze excentrieke levens in wezen volkomen evident en logisch overkomen.

Vreemde wendingen

Er valt overigens wel het een en ander aan te merken op de stijl in Knikkerkoning; zo stoort Wuck zich te weinig aan het heilige advies ‘show, don’t tell’, wat haar ingeleefde verhaal zo nu en dan vreemde, haast analytische wendingen geeft. Zinnen als deze “Ze is welbespraakt en intelligent, maar ontzettend naïef. Iemand die zich makkelijk in de nesten werkt. Beiden proberen ze vat te krijgen op het dagelijks bestaan” lijken wel weggelopen uit een psychologisch rapport.

Een doodzonde vind ik die te zeer uitleggerige toon niet, het draagt zelfs onbedoeld bij aan een zekere onevenwichtigheid, die wel bij het onderwerp past. Want dat deze roman over instabiele karakters gaat, maakt Kira Wuck genoeg duidelijk. Van de vermeende flower power van het hippiedom merk je eigenlijk nauweljks iets.

null Beeld

Kira Wuck
Knikkerkoning
Podium; 210 blz.€ 20,99

Lees ook: 

Hoe haar alcoholistische moeder een inspiratiebron werd voor Kira Wuck: ‘Ik schaamde me heel erg voor haar’

Schrijven doet Wuck in Finland. Alleen niet met Kerst: ‘Eenzaamheid ruikt naar kalfslever.’

Lees ook:

Liefdespoëzie: Finse meisjes.

In mijn buurt zag ik ergens op een deur een sticker geplakt met de tekst ‘Geen reclame s.v.p. Wij hebben alles al’. Een vriendelijk verzoek, vond ik. Sympathieker dan het feloranje ‘nee/nee’ dat de folderbezorger opveel andere brievenbussen in zijn gezicht geslingerd krijgt. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden