KIOSK

Zwartgallig over de rest van de wereld

De begeleidende cartoon vertoont evenwel niet het schijnheilige hoofd van het jongetje dat nu het gezag voert in de Verenigde Staten, maar van zijn vaders veiligheidsadviseur Brent Snowcroft. Uit Snowcrofts standpunten over interventie in Irak (tégen) en gesprekken met hem over staf en besluitvorming tijdens het presidentschap van Bush senior, reconstrueert FitzGerald twee uiteenlopende hofhoudingen. Vergeleken bij zijn vader legt junior een duidelijke voorkeur aan de dag voor nationalistische raadsmannen (en - vrouwen!) die tot elke prijs het eigenbelang van de Verenigde Staten verdedigen. Zoals bekend is minister van buitenlandse zaken Colin Powell een uitzondering in dit gezelschap, dat internationale organisaties als irrelevant, en bondgenootschappelijk overleg als hinderlijk afschildert. Onder die chauvinisten zijn veel erfstukken uit zijn vaders kabinet, maar het verschil is dat Bush senior ook zijn oor leende aan stemmen uit het diplomatieke en internationale circuit.

In het artikel licht FitzGerald de doopceel van een aantal van die haviken, die tijdens de voor conservatieven zo magere jaren van Bill Clinton, de herbezetting van de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever propageerden, en een aanval op de nucleaire installaties van Noord-Korea aanbevalen. 'Wat een minderheidsstandpunt in de eerste regering Bush was geweest, was in de tweede een meerderheid geworden.' Intussen laat FitzGerald doorschemeren dat een kleine Oedipus zijn vader naar de kroon wil steken.

Over de speeches van Bush zegt de schrijfster: 'Opvallend aan de redevoeringen is de combinatie van Amerikaanse triomfantelijkheid, en de bijna onversneden zwartgalligheid over de rest van de wereld. Dat pessimisme lag voor de hand: als je je voorneemt om op eigen houtje te werk te gaan, zonder consideratie met bondgenoten of een wettige grondslag, zie je in het buitenland natuurlijk alleen maar gevaren.' Gevaar vervult trouwens een diepgevoelde behoefte op de rechter vleugel, die na de val van de Sovjet-Unie zijn dierbare vijand kwijt was. Maar zoals vicepresident en havik Dick Cheney in februari monter verklaarde: 'Dat is nu allemaal veranderd, de dreiging is bekend en onze rol duidelijk'.

De oorlogszucht van Bush junior en zijn adjudanten vertaalde zich in radicale koerswijziging in het ontwapeningsprogramma. De jarenlange afbouw van het nucleaire arsenaal is stil gelegd, en het sein op groen gezet voor herbewapening op alle fronten, inclusief het omstreden ruimteschild. De paranoïde redenering achter die voorbereidingen blijkt uit een stuk dat minister van defensie, Rumsfeld, afgelopen juni in Foreign Affairs schreef, een officieuze spreekbuis van Amerika's buitenlandse politiek. 'De uitdaging aan ons adres is het land te verdedigen tegen het onbekende, het ongewisse, het ongeziene en het onverwachte.' Drie vliegtuigen die zich in 's wereld zenuwcentrum boorden zag de ijzervreter niet aankomen, en nu zal hij de 'Andromeda crisis' (sciencefiction uit 1969 van Michael Crichton) wél het hoofd bieden?!

FitzGerald betwijfelt ernstig of de redenen die Bush junior opgeeft voor zijn geplande aanval op Irak wel steekhoudend zijn, en haalt uitvoerig Snowcroft aan die op 15 augustus jl. in de Wall Street Journal de risico's van zo'n actie breed uitmat. Grappig is dat de adviseur daarbij in hetzelfde frikkerige taaltje vervalt als de president steeds bezigt: 'En vergis u niet ('make no mistake'), zonder enthousiaste internationale samenwerking, vooral op inlichtingengebied, kunnen wij deze oorlog gewoon niet winnen.'

Katja Schuurman geeft zich eindelijk bloot

Vrede en veiligheid, tijdschrift voor internationale vraagstukken, opent met een commentaar van de jurist Guido de Dekker op het Verdrag van Moskou dat Bush en Poetin in mei jl. sloten. Zal de 'nieuwe strategische kernwapenbeheersing méér dan een voetnoot in de geschiedenis' blijken, ondanks de vaagheid van de voornemens? Op onduidelijke gronden is De Dekker tevreden over dit verdrag, en in het stukje geen spoor van twijfel over de vredesgezindheid van Bush zoals Fitzgerald in haar artikel ventileert. Het artikel over de publieke opinie en het terrorisme dat erop volgt, van Philip Everts en Pierangelo Isernia, blinkt ook niet uit door helderheid. Het is een compilatie van onderzoeken die na 11-9 hebben plaatsgevonden, en rubriceert nogal rommelig de 'voors' en 'tegens' in zo'n 60 landen die ondervraagd werden over Amerika's aanval op Afghanistan, en later over een aanval op Irak. Valt vooral op hoezeer antwoorden van het publiek door de formulering van de vraag worden ingegeven.

In 'Neorealisme en neoliberalisme in het licht van '11 september'' vergelijkt de Leidse politicoloog J. Posseth het licht dat

respectievelijk de 'einde van de geschiedenis'-gedachte van Francis Fukuyama, en de idee van 'de botsing van beschavingen' van Samuel Huntington op het laatste jaar werpen. Hij komt tot de conclusie dat op korte termijn de grimmige theorie van Huntington de beste papieren heeft, maar dat de internationale betrokkenheid bij 11-9 en zijn nasleep weer op een zekere consensus wijzen. 'Het stelsel van de westerse democratische rechtsstaat zal de wereldpolitiek blijven beheersen', haalt hij Fukuyama aan. Wie die zin op de tong proeft, kan het conflict al voelen aankomen.

Wat voor andere toys zijn er voor de boys ? De 66 procent van de Nederlanders die graag met de Amerikaanse acties willen meedoen, kan onze jongens de Playboy nasturen waarin het tv-sterretje Katja Schuurman zich na lang soebatten eindelijk blootgeeft. In weerwil van de grrrl fraseologie ('iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen daden'), etaleert elke foto een gewillige stoeipoes, waarvan de klauwtjes slechts dienen om de vermoeide held de rug te krabben. Ook de schaamhaarlijn is kort Amerikaans, zodat onze Katja van geallieerde hand tot hand kan gaan. De aankleding van de mannen in het blootblad maakt duidelijk welke waarden in de Irakese woestijn zullen worden verdedigd: de logo's van Marlboro Country en omstreken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden