TaalPeter-Arno Coppen

Kijkend naar een foto wordt mij iets duidelijk

null Beeld
Beeld

Een lezeres stuurt mij een foto van een bankje in een bosje nabij Hengelo. Op dat bankje zit een plaatje met de tekst ‘Kijkend in de verte… wordt het stil in mij’. Hoewel zij vermoedt dat ik deze zin niet zal afkeuren, stoort hij haar. Ze vraagt zich (en mij) af of je ook niet zou moeten zeggen dat taal vooral begrijpelijk zou moeten zijn, en ‘taaluitingen waarover men zich niet al te zeer het hoofd over hoeft te breken zou moeten prefereren boven uitingen waarover je na lang nadenken pas begrijpt hoe ze in elkaar zitten’.

Met die laatste stelling kan ik het gemakkelijk eens zijn (al moest ik wel even nadenken om te begrijpen hoe hij in elkaar zat), maar hij lijkt me niet van toepassing op de foto. De tekst op het bankje is juist bedoeld als een soort poëtische uiting (misschien ook een verwijzing naar een popliedje) waar je als bankzitter even over kunt nadenken om tot rust te komen. Daar kun je literaire kritiek op hebben, maar geen taalkundige.

Helemaal geen taalfout

Daar komt bij dat de vermeende taalfout, namelijk dat het verzwegen onderwerp van ‘kijkend’ niet gelijk is aan het onderwerp in de hoofdzin (‘het’), eigenlijk helemaal geen taalfout is. Zelfs het officiële taaladvies erkent dat dit niet hoeft. Ik heb zelf in deze rubriek ooit de twee zinnen ‘Wij kwamen haar zingend tegemoet’ en ‘Wij troffen haar zingend aan’ tegenover elkaar gezet, die dit duidelijk aantonen.

Toch kun je wel opmerken dat er iets vreemds zit in die zin. Je begrijpt natuurlijk wel dat het onderwerp van ‘kijkend’ ‘ik’ moet zijn, en ‘mij’ staat in de hoofdzin, maar het klinkt inderdaad niet helemaal lekker (al is dat dus de bedoeling).

Ik denk dat het komt omdat ‘mij’ ingebed zit in de bijwoordelijke bepaling ‘in mij’. Als je er een meewerkend voorwerp van maakt (‘Kijkend in de verte … wordt alles mij duidelijk’) klinkt het ineens een stuk beter.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar peter-arno.coppen@ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden