tv-recensie

Kijk naar de harde les over hoe de media ontspoorden rond twee vermiste broertjes

Mensen zoeken in de bossen van Doorn naar de broers Ruben en Julian. Beeld Human
Mensen zoeken in de bossen van Doorn naar de broers Ruben en Julian.Beeld Human

NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff moest de hele woensdag het mediacircus in en verantwoorden waarom de NOS nu 'wit' gebruikt voor huidskleur. Blank (rein, puur) steekt ongewild positiever af tegen 'donker', legde hij simpel uit.

Maaike Bos

Gelauff werd gedurende de dag in een hoek gedrukt, de hete adem van een horde nationalisten in zijn nek. Het is de bekende medialogica: als iets al een item is, is het voor de volgende nieuwsrubriek reden er ook aandacht aan te besteden met een tandje erbij.

Maar waar gaat dit nou helemaal over. Ondertussen ging een veel ergere mediadynamiek deze week aan de meeste mensen voorbij. Reden dat ik alsnog aandacht besteed aan 'Medialogica: Heel Holland zoekt' van Argos TV dinsdag. De onderzoeksjournalistieke samenwerking van Human en VPRO heeft weer een huiveringwekkend verhaal over ontsporende media blootgelegd. Wat mij betreft mogen de kijkcijfers van 116.000 verdriedubbeld worden door terugkijken en gaan alle redacties en mediaopleidingen erover in discussie.

Gezinsdagje

Medialogica ging over de vermissing van de broertjes Ruben en Julian uit Zeist in 2013. De vader was het gezag over hen bijna kwijtgeraakt en had eerst hen, en toen zichzelf vermoord. Moeder Iris van der Schuit deed op Facebook een oproep te helpen zoeken naar 'haar mannetjes'. Toen de politie het zoeken staakte, namen honderden mensen het over en maakten er een gezinsdagje in het bos van. (Wat als hun kinderen die lichamen zouden vinden?) Het leger, blijkt later, ging voor de vorm zelfs 's nachts zoeken, onder druk van de media. "Anders roepen ze dat we niets doen."

Maar 's nachts kun je niet fatsoenlijk zoeken en zelfs sporen kapot maken, zegt een hoofdofficier van Defensie later. De politiewoordvoerder twitterde wanneer het zoeken in een vijver zou beginnen en de cameraploegen waren erbij. Na twee weken vond een voorbijganger de lichamen in een afwateringspijp. Het ANP huurde een helikopter om over de wegafscherming heen te gluren. De NOS vond dat te ver gaan maar publiceerde wél de verkregen foto. (Nu vindt Marcel Gelauff dat dat niet had gemoeten). De zoekvrijwilligers waren verbolgen dat ze niet op de begrafenis mochten komen, zo betrokken waren ze. Moeder gaf één interview om ervan af te zijn, maar werd publiek bezit en aangeschoten wild voor journalisten. Het AD publiceerde zelfs de naam van de straat waar ze woont.

En toen jeugdzorg bizar genoeg een heel persoonlijk rapport over het gezin op de website publiceerde 'omdat heel Nederland meeleefde', schreef AD-journalist Ivar Penris daarover een artikel dat vader grotendeels vrijpleitte. De moord was uit frustratie over de moeder. Nou, dat kreeg ze als een boemerang terug op sociale media. Het ergste was dat de politie de media meer vertelde dan de moeder zelf wilde en erover loog dat dat in overleg met de familie was gebeurd. De politie werkte wel mee aan een SBS-documentaire, maar weigerde Argos wederhoor te geven over deze praktijk en blokkeerde een gesprek met legerofficier.

Verbijsterend dat dit zo gaat in onze democratie. Als Marcel Gelauff het mediacircus in moet om één woordje, waarom roept het publieke tribunaal dan niet de weigerachtige politiewoordvoerder, de aasgierjournalisten en jeugdzorg ter verantwoording? Hier zijn basisrechten geschonden. Kijk dit terug en doe iets.

Lees meer tv-recensies

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden