Karina Canellakis in het Concertgebouw tijdens haar inauguratieconcert bij het Radio Filharmonisch Orkest. Canellakis is de eerste vrouwelijke chef-dirigent van Nederland. Beeld ANP

Recensie Klassiek

Karina Canellakis maakt knetterende energie los op het podium

Klassiek
Radio Filharmonisch Orkest/Karina Canellakis
Beethoven, Currier, Sjostakovitsj
★★★★☆

Het kan in de annalen. Nederland heeft zijn eerste vrouwelijke chef-dirigent verwelkomd. En hoe. De ontlading aan het slot van Sjostakovitsj’ Tiende symfonie was enorm. Bij haar, bij de musici, bij iedereen die op deze historische zaterdagmiddag in het Concertgebouw was. De samengebalde energie die Karina Canellakis op het podium knetterend los had laten komen, kreeg ze in het kwadraat terug uit de tjokvolle zaal. Het was duidelijk: de juichende bezoekers waren op net zo’n positieve manier opgefokt en meegesleept door Canellakis’ messcherpe interpretatie als de musici van het Radio Filharmonisch Orkest (RFO).

Gedoe

Die zaten enthousiast mee te klappen voor hun nieuwe dirigent, die slechts na één eerder optreden met het RFO vorig jaar meteen tot chef werd benoemd. Dat Canellakis de eerste vrouw in deze functie in Nederland is, daar hoeven we het na deze inauguratie niet meer over te hebben. Het zal nu alleen nog gaan over kwaliteit, en niemand die daar blijer van wordt dan Canellakis zelf, die al dat gedoe rondom ‘de eerste vrouwelijke chef’ maar niks vindt.

Afgaande op het concert in de NTR ZaterdagMatinee ligt die Canellakis-kwaliteit ver boven het gemiddelde. Haar gedrevenheid, gekoppeld aan klare lijnen en geslepen precisie maakten vooral die Sjostakovitsj-symfonie tot een vijf-sterren-belevenis zonder weerga. Aanwijzingen dat het bijzonder ging worden waren al te horen én te zien in Beethovens ‘Egmont’-ouverture. Effectief en mooi opgebouwd met in de slotmaten een paar fenomenaal zijwaarts roterende armen van Canellakis.

Het vioolconcert ‘Aether’ van Sebastian Currier viel tegen. Niet vanwege violiste Baiba Skride en de andere uitvoerenden, maar meer vanwege het stuk zelf. Een uitgebreid ‘lamento’ zonder al te veel contouren en met veel clichématigs in de vioolpartij. Geen muziek waarvoor je meteen ontzag voelde.

Happen naar adem

Maar die Tiende, dat was me wat. Canellakis kan een storm ontketenen als het moet, maar ook stilte afdwingen om een desolate sfeer op te roepen. Het furieuze tweede deel was een meesterproef van Canellakis’ kunnen, door het RFO met gretigheid gerealiseerd. Met een soort zwiepende zwaardslag maakte de dirigent een einde aan het pandemonium. Alsof ze ter plekke, samen met Sjostakovitsj, Stalin de genadeklap gaf. En in dat rare, euforische (maar niet heus) laatste deel haalden we met z’n allen, happend naar adem, de finish. Onvergetelijk.

Dit Matinee-seizoen komt Canellakis niet meer terug. Met het RFO treedt ze volgend jaar alleen nog op in TivoliVredenburg. Daarna is het hek van de dam en zal ze zich onder andere gaan bezighouden met de opera’s van Janáček. We kunnen niet wachten.

Lees ook:

‘Sekse is irrelevant op de bok’

Zaterdag leert Nederland de allereerste vrouwelijke chef-dirigent ooit kennen. In het Concertgebouw leidt Karina Canellakis ’s middags het Radio Filharmonisch Orkest. ‘Vraagt u dat ook aan mannelijke dirigenten?’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden