null Beeld

PoëzieJanita Monna

Kan wereldleed ons echt raken, terwijl het in ons huisje zo gezellig is?

In de nieuwe bundel van Charles Ducal brengen grotere thema’s ook ongemak.

Terwijl elders in huis een wielerwedstrijd wordt gekeken, begeleid door Vlaams commentaar, lees ik de nieuwe bundel van Charles Ducal: De koers van de eeuw. Nu bevat die bundel geen gedichten over wielrennen, maar indirect misschien toch ook weer wel.

Als je een koers bekijkt als een tocht met een start en een finish, een toer met een vooraf onbekend verloop, dan zou je zo’n wedstrijd als metafoor voor het leven kunnen zien. En dat leven trekt in deze gedichten voorbij, van geboorte tot sterven.

Allereerst is er het leven van één mens. Dat van een jongetje dat man is geworden, een man op leeftijd, voor wie de dood dichterbij is dan de kindertijd. Al zijn de indrukken van lang geleden, toen er op het boerenerf een man langskwam met een geslacht varken, nog altijd levendig: ‘Het touw strakgespannen// over de rug van de man sleurt tweehonderd pond/ dood door het beeld, dat zich nu grift/ in het hoofd.’

Zoals ook ouders, inmiddels gestorven, er nooit niet zijn.

Het zijn thema’s uit vroeger werk – familierelaties, liefde, geloof – die ook in deze nieuwe poëzie voorbijkomen. In door klank en ritme gedreven regels, waar het onder een helder oppervlak van taal borrelt en dreigt.

Want De koers van de eeuw gaat evengoed over het leven van de mensheid, al zou Ducal dat abstracte woord liefst van z’n achtervoegsel ontdoen, om de mens die vaak verdwijnt in systemen en achter getallen, weer een gezicht te geven. Om de moslimvrouw die een paar jaar geleden op het strand van Nice door agenten werd vernederd, weer vrouw te laten zijn. Om vluchtelingen te zien als volwaardige mensen die meer kunnen dan ‘strompelen door onze taal’.

Dat engagement, dat vrij nieuw is in zijn poëzie, brengt ook ongemak. Ducal heeft er dan ook geen al te hoge verwachtingen van. Kan wereldleed echt raken? Blijft, behaaglijk voor de eigen haard, de oorlog ver weg niet veilig binnen de kaders van het scherm? ‘Soms schreeuwt/ de straat, zelfs op het scherm, een bange hand/ die aan de deuren rukt, maar ons huisje is gezellig/ dicht.’

Charles Ducal
De koers van de eeuw
Atlas Contact; 112 blz. € 21,99

Grootmoedig

Zij kwamen dichter, almaar dichter, tot zij

zichtbaar werden voor onze lenzen.

Als een bewegend woud uit de mist opgedoemd,

even wonderlijk, want ongezien binnen de grenzen

van onze verbeelding. Dit waren dus mensen

als wij, even vatbaar voor kou, vermoeidheid,

een glimlach. Er liepen kinderen door onze schermen.

Er vloeiden tranen. Alsof de gerechtigheid sprak,

zo stonden wij ons te schamen voor ons geluk,

onze huizen, onze concerten, onze winkelkarren.

Hoe hen weer onzichtbaar te maken? Herleidbaar

tot dweil, kartonnen beker, vingerafdruk?

Wij gaven hun soep en oude kleren, leerden

hun strompelen door onze taal. Op die manier

herstelden wij de grenzen van onze verbeelding,

zorgden, grootmoedig, voor passend onthaal.

Charles Ducal

Janita Monna (1971) is journalist en recensent. Ze was redacteur bij Poetry International en nam het initiatief voor de jaarlijkse Gedichtendag. Voor Trouw schrijft ze over poëzie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden