TaalPeter-Arno Coppen

Kan iemand een probleem aan het worden worden?

Ik meen dat het een van onze ministers was – maar het kan ook een staatssecretaris zijn geweest – die op de radio geïnterviewd werd. Ik weet ook niet meer waar het over ging (dat heb je als je taalkundig luistert), maar hij zei: ‘Ik moet oppassen dat ik niet een deel van het probleem aan het worden word.’

Nou ja, zult u zeggen, foutje, kan gebeuren. Hij zei per ongeluk ‘word’ in plaats van ‘ben’. Niet echt iets om je druk over te maken. Maar toch een interessant geval.

Hij had kunnen volstaan met ‘Ik moet oppassen dat ik niet een deel van het probleem word’. In het woord ‘worden’ zit een zogeheten ‘beginaspect’: het betekent dat er iets begint te gebeuren. Kortweg: je bent geen deel van het probleem, en dan word je het, en als je het geworden bent dan ben je het. ‘Worden’ is zo de overgang van de ene naar de andere toestand.

Maar dat is te simpel. Blijkbaar is dat begin een ontwikkeling die zich over een bepaalde periode kan uitstrekken. Taalkundig heb je dan de mogelijkheid om dat begin ‘uit te rekken’ door te zeggen ‘aan het worden ben’. De aan-het-constructie combineert begin met tijdsduur en dan krijg je dus een langgerekt begin.

Maar wacht: als dat begin een ontwikkeling is, hoe zeg je dan dat je moet oppassen dat die ontwikkeling niet begint? Dan krijg je toch de neiging om een extra ‘worden’ toe te voegen. Als je iets aan het worden bent, dan kun je er ook mee beginnen om iets aan het worden te zijn. Met andere woorden: je kunt iets aan het worden worden.

Dit kan zich natuurlijk tot in het oneindige voortzetten, maar onze verbeeldingskracht kan dat nauwelijks aan.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. 
Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden