Taal

Kan een boek alleen op of ook in je schoot liggen?

In deze rubriek heb ik het onlangs gehad over het verschil tussen op Urk en in Urk en over op een plein en in een straat/laan wonen. 

Dat heeft geleid tot een hele stroom e-mailtjes met op-of-in-vragen, maar ook andere vragen over het gebruik van voorzetsels, zoals: ‘Waarom zeggen we dat we onder een tunnel doorrijden, terwijl we in feite door die tunnel rijden?’ Die vraag is al vaker gesteld en daar gaan we ons later in deze rubriek nog eens het hoofd over breken, maar eerst nog een lezersvraag over op en in: ‘Een boek kan op je schoot liggen, maar kan het ook in je schoot liggen?’

In deze context wordt met schoot de ruimte in de bocht tussen het onderlichaam en de dijen van een zittend persoon bedoeld en dan met name het bovenvlak van de dijen in die stand. Als het om een concreet voorwerp gaat, gebruik je in zo’n geval inderdaad meestal ‘op’: je zit bijvoorbeeld met je vriendin of een bord op schoot tv te kijken of met een boek op schoot te lezen. Maar soms kun je ook met iets ‘in je schoot’ zitten. Je kunt bijvoorbeeld ‘met je handen in je schoot’ tv kijken en in de media tref je - zij het niet heel vaak - ook zinnetjes aan als ‘hij zit met een boek in zijn schoot te dutten’. Er lijkt geen betekenisverschil tussen beide varianten te bestaan.

In staande uitdrukkingen zoals ‘iets in de schoot geworpen krijgen’ of ‘iemand in de schoot vallen’, gaat het gewoonlijk om iets abstracts: die kennis, dat baantje kreeg hij in de schoot geworpen/is hem in de schoot gevallen. Kennelijk past in dat geval alleen het voorzetsel in.

Grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels, voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hier meer afleveringen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden