Cultuursubsidies

Kaalslag onder cultuurinstellingen bij verdeling subsidie Fonds Podiumkunsten

Opluchting en blijdschap bij Cappella Amsterdam. Beeld Marc Driessen

Een derde minder cultuurinstellingen krijgt subsidie van het Fonds Podiumkunsten. Ruimte voor vernieuwing is er wel, ten koste van oudgedienden.

Geen subsidie voor het Jazz Orchestra of the Concertgebouw of de Instant Composers Pool, wel voor het Amsterdams Andalusisch Orkest; geen geld meer voor Orkater of Theatergroep Suburbia, wel voor Rose Stories.

Voor de 202 cultuurgezelschappen die subsidie hadden aangevraagd bij het Fonds Podiumkunsten was maandag een spannende dag. Slechts 78 (39%) van hen kregen een positief bericht – een derde minder dan de afgelopen vier jaar die subsidie kregen. De rest moet het de komende vier jaar doen zonder de zogenaamde ‘meerjarige subsidie’. Voor 58 festivals is er de komende vier jaar subsidie uit dit fonds, 34 festivals komen er voor het eerst voor in aanmerking.

Het Fonds Podiumkunsten is er voor theater, muziek, muziektheater en dans. De grote cultuurinstellingen waar het Rijk veel belang aan hecht, zoals de orkesten en de grote theaterhuizen, krijgen subsidie uit de basisinfrastructuur (BIS). Wie daarbuiten valt, kan bij het fonds subsidie aanvragen. Dat zijn over het algemeen de kleinschaliger en vernieuwende groepen, die opvallen door de artistieke signatuur van de makers.

Die subsidiepot is altijd te klein om alle aanvragen te honoreren. Maar de komende vier jaar zijn de problemen wel erg groot, omdat er 8,6 miljoen euro uit dit fonds is overgeheveld naar de BIS. Het fonds heeft nog maar 20 miljoen te verdelen over muziek-, theater- en dansgroepen. Krijgen er nu nog 112 gezelschappen geld, de komende vier jaar zijn dat er dus nog maar 78. 

In zijn bestaan bedreigd

En dat doet pijn bij theatergezelschappen Dood Paard, Orkater, Maatschappij Discordia, ’t Barre Land, Peer Group, Productiehuis Zeelandia en Firma Mes. Poppentheater krijgt een klap, doordat Feikes Huis, Gnaffel én Hotel Modern geen geld meer krijgen. Ook muziekgroepen als Combattimento, Wishful Singing, Instant Composers Pool en De Kift krijgen niets. Wie geen subsidie krijgt, wordt door de coronacrisis ernstig in zijn bestaan bedreigd.

Daar tegenover staan de gelukkigen: Cappella Amsterdam krijgt 7 ton en ziet dat als een kroon op het vijftigjarig bestaan van het koor. Conny Janssen Danst kan doordansen. Theatermakers Eva Line de Boer en Raymi Sambo en muziekensembles Ragazze Quartet, het Matangi Quartet en het Berlage Saxophone Quartet kunnen lekker aan de slag met extra geld.

Omdat de Tweede Kamer extra geld regelde voor festivals, is daar nog eens 6,1 miljoen euro voor. Alle positief beoordeelde festivals, 58 stuks zoals gezegd, krijgen de komende vier jaar geld. Van het Internationale Kamermuziekfestival Schiermonnikoog (18.750 euro) tot Le Guess Who (325.000).

Verliezers krijgen een gezicht

Directeur van het Fonds Podiumkunsten, Henriëtte Post, wist van tevoren dat het budget verre van toereikend zou zijn en vindt niet dat het meevalt. Ze maakt zich zorgen over de breedte van de podiumkunsten. “Het overhevelen van een deel van het fondsbudget naar de BIS beperkt de ruimte voor makers met een eigen signatuur. En dat terwijl die artistieke veelkleurigheid zo typisch Nederlands is en ook zeer wordt gewaardeerd door het publiek.”

In andere tijden wilde de Tweede Kamer nog weleens gezelschappen redden of extra geld voor het fonds regelen. In de aanloop naar deze subsidieronde heeft de Kamer de minister gevraagd de gevolgen van de bezuiniging op het fonds te onderzoeken. Post: “Nu hebben de verliezers een gezicht gekregen en kunnen we zien wat de herbestemming teweegbrengt. Maar door de coronacrisis is de situatie erg veranderd. Er speelt nu ook veel in de zorg en het midden- en kleinbedrijf.”

Amsterdams Andalusisch Orkest

“Dit is echt geweldig nieuws!” Mohamed Aadroun, directeur van het Amsterdams Andalusisch Orkest (AOO), heeft net het positieve advies over zijn orkest gelezen: van 0 naar 400.000 euro subsidie per jaar. Hij is vooral heel blij met de erkenning van het vakmanschap van zijn musici. “Het fonds roemt de authenticiteit van het AAO. Daar hebben we de afgelopen vier jaar juist hard aan gewerkt. We willen geen folklore brengen, niet de buitenkant, maar echt het hart van de Arabische muziek begrijpen. Deze subsidie is de erkenning daarvoor.” Met dit bedrag kan het orkest een volgende stap zetten, zegt hij. “We kunnen de muzikanten iets structureler gaan inzetten en zo de kwalitatieve ontwikkeling versterken.”

Cappella Amsterdam

Dat dirigent Daniel Reuss zojuist “een wel heel erg groot gat in de lucht heeft gesprongen”, is in zijn stem nog goed hoorbaar. Zijn Cappella Amsterdam krijgt 700.000 euro subsidie per jaar. Vier jaar geleden kregen ze opeens niets meer van het fonds, maar werden ze overeind gehouden door privéfondsen. “Vier jaar geleden leek alles wat we in ruim veertig jaar hebben opgebouwd er niet meer toe te doen. Je mag het niet hardop zeggen, maar ik denk het wel: eindelijk gerechtigheid. Ik ben heel blij dat het Orkest van de 18de Eeuw, onze belangrijkste partners in crime, ook subsidie krijgen. Ik ben ook blij dat het bij de beoordeling weer om de muziek gaat, en niet om alle poespas eromheen. Wij zijn de pure muziek trouw gebleven, die moet altijd voorrang krijgen.”

Berlage Saxophone Quartet

Het Berlage Saxophone Quartet is een nieuwkomer bij het Fonds Podiumkunsten. Voor de komende vier jaar kan het kwartet rekenen op 100.000 euro per jaar. Eva van Grinsven speelt baritonsax in het kwartet. “We zijn elkaar al digitaal om de hals gevallen. Een vreugdevolle dag, ja. We zaten een beetje in spanning, omdat onze plannen niet direct inspelen op culturele diversiteit. Maatschappelijke thema’s halen wij eerder uit het verleden, en spiegelen die dan naar nu. Natuurlijk denken we na over nieuwe formats, hoe we ons publiek dichterbij kunnen laten komen. Maar bovenal willen we de klassieke muziek blijven doen. Blij dat dat gehonoreerd is.”

Lees ook:

De Raad voor Cultuur spaart de grote jongens niet: geen geld voor Scapino en huiswerk voor De Nationale Opera

Het Scapino Ballet krijgt geen subsidie meer en De Nationale Opera moet zijn huiswerk overdoen, zo adviseert de Raad voor Cultuur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden