Juliette Binoche: 'Je kunt de liefde niet bezitten'

Beeld Lumma Foto/action press/REX/Shutterstock

De Franse actrice Juliette Binoche vierde als jonge, begeerlijke actrice grote successen in romantische films als 'The Unbearable Lightness of Being'. Inmiddels is ze 53 en speelt ze, vrolijker dan ooit, opnieuw in een liefdesfilm, een komedie.

De liefde, hoeveel films zijn er niet over gemaakt? Juliette Binoche (53) lacht. Ze weet er alles van. De Franse diva werd door rollen in klassiekers als 'The Unbearable Lightness of Being', 'Les amants du Pont Neuf' en 'The English Patient', waarvoor ze een Oscar won, het gezicht van het grote romantische avontuur. In haar nieuwste film, 'Un beau soleil intérieur', die donderdag de bioscoop bereikt, borduurt ze voort op die erfenis. Of beter gezegd: ze geeft er samen met de Franse regisseur Claire Denis een heerlijke draai aan.

De vrouwen zetten de romantische komedie naar hun hand: die gaat nu eens niet over twintigers of dertigers, maar over een vijftiger die na een scheiding opnieuw op liefdespad gaat. Binoche, als 50-plusser stralender dan ooit, ziet mannen in alle soorten en maten aan zich voorbij trekken. 'Un beau soleil intérieur' is een spitse relatiekomedie met weemoedige trekjes, een film over 'midlifedating', met alle hobbels die daarbij horen. Maar ook een film die laat zien dat de zoektocht naar de ware nooit voorbij is. Ook al moeten we ons in allerlei bochten wringen, ook al worden we belogen en bedrogen, aan het lijntje gehouden en afgewezen, het verlangen om te versmelten blijft bestaan. "Wat doe je als je niet verliefd bent?", vraag iemand Binoche' personage in de film. "Niks", antwoordt ze.

Niet het einde van de wereld

"De liefde is hier voor de verandering geen bijzaak maar hoofdzaak", vertelt Binoche na de goed ontvangen wereldpremière in Cannes. "Het is wat we allemaal weleens hebben meegemaakt. Een relatie eindigt. Mensen gaan uit elkaar. Soms komt het onverwacht en doet het vreselijk pijn. Soms weet je het allang en is het niet minder smartelijk."

Maar het is niet het einde van de wereld, weet Binoche, die zelf vier huwelijksaanzoeken afwees en terugblikt op een bonte verzameling grote en kleine romances, onder meer met regisseur Leos Carax en acteurs Daniel Day-Lewis, Mathieu Amalric en Benoît Magimel. "In de film heeft Isabelle het allemaal meegemaakt", zegt Binoche. "Ze trouwde en kreeg een kind. Maar de behoefte om weer op eigen benen te staan, om onafhankelijk te zijn, was er ook. Ik denk dat dit vaak speelt in relaties. Je hebt verwachtingen, illusies en dromen. Ook ik fantaseerde over de prins op het witte paard. Maar het gebeurt nogal eens dat je in een relatie de bodem bereikt. Punt is dat dat helemaal niet zo slecht is als het lijkt. Ja, je wordt wat fragieler, je raakt uit balans, maar je komt ook dichter bij jezelf, leert jezelf beter kennen."

Vrouwelijke ervaring

Binoche was eenentwintig jaar toen ze midden jaren tachtig doorbrak met een kleine maar sensationele liefdesfilm. 'Rendez-vous' bleek een profetische titel. Onder regie van André Téchiné speelde ze een jonge, impulsieve actrice die het hoopt te maken in het Parijse theater en verstrikt raakt in de netten van mannen die haar begeren, tot ze beseft dat ze de liefste heeft laten gaan. Als lyrisch onderzoek naar liefde en verlies, realiteit en fantasie vormde de film een blauwdruk voor later werk waarin Binoche steevast verscheen als de melancholische, tragische heldin.

Aan de zijde van Daniel Day-Lewis beleefde ze het wereldwijde succes van de Kundera-verfilming 'The Unbearable Lightness of Being'. Hij was de overspelige echtgenoot, zij de jonge, onschuldige echtgenote. Ze trof Ralph Fiennes in 'Wuthering Heights' en 'The English Patient' en kreeg een obsessieve seksuele relatie met Jeremy Irons in 'Damage'. Grote hoogten bereikte ze vooral onder regie van Leos Carax, haar toenmalige geliefde. 'Mauvais sang' en 'Les amants du Pont Neuf ' waren hevige, gepassioneerde liefdesverhalen waarin Binoche niet schroomde om zich bloot te geven, letterlijk en figuurlijk.

Niet meer snel uit de kleren

"In de jaren tachtig had je in films naakte vrouwen in overvloed, zeker in Frankrijk", herinnert ze zich. "Ik was een jonge actrice, geboren in een Parijs' kunstenaarsmilieu, en als het verhaal het vereiste, ging ik ervoor. Maar er waren zeker ook momenten waarop ik me afvroeg waar al dat naakt voor diende. Op zulke filmsets was ik nerveus en bezorgd."

Inmiddels is Binoche een gevierd actrice die samen met Catherine Deneuve en Isabelle Huppert tot de top van de Franse cinema hoort. Ze is van de drie de meest levendige, sensuele verschijning. De porseleinen huid, hoge jukbeenderen en grote glanzende ogen. Het is een gezicht om in te verdrinken. Uit de kleren gaat ze niet meer zo snel, al maakte ze nog niet zo lang geleden een uitzondering voor 'Clouds of Sils Maria' van Olivier Assayas. In de film staan Binoche en tegenspeelster Kristen Stewart aan een Zwitsers meer. Binoche, 50 jaar, trekt spontaan haar kleren uit en springt naakt het water in. Stewart, 24, houdt kuis haar ondergoed aan.

Bij Claire Denis voelde Binoche zich ook op haar gemak. "Ze gaf me vertrouwen", zegt ze, "en dat zie je volgens mij weerspiegeld in de film, die bij uitstek over de vrouwelijke ervaring gaat. Daar hoort ook seks bij. Hoewel het zeker niet makkelijk is om je op oudere leeftijd naakt te laten filmen, vond ik het juist ook verfrissend om te doen. Omdat we allemaal oud worden, en omdat ons seksleven niet ophoudt als we vijftig of zestig zijn. Mijn vader is drieëntachtig. Zijn gevoelens blijven hetzelfde."

Geen puppy meer

'Un beau soleil intérieur' speelt met de minnekunst door pardoes te openen met een hilarische bedscène waarin het vooral zwoegen is om tot een hoogtepunt te komen. 'Toe maar', zegt Binoche in de film tegen haar vrijer, 'kom maar', om er eindelijk vanaf te zijn. De minirok, de hoge laarzen en laag uitgesneden T-shirts die ze in de film draagt, waren het idee van Claire Denis. "Ze wilde dat ik er sexy uit zag, uitdagend, als een vrouw die begeerd wil worden, die weet wat ze losmaakt. Heel anders dan al die andere rollen. Ik denk aan 'The Unbearable Lightness of Being' waarin ik een soort puppy was, een vrouw die verleidelijk is zonder het te weten."

Rond de eeuwwisseling ging bij Binoche de knop om. Ze zette een punt achter al die tragische, wanhopige vrouwen, door zelf contact op te nemen met Michael Haneke met wie ze vervolgens twee duivels mooie thrillerachtige films maakte: 'Code inconnu' en 'Caché'. Ze vond zichzelf opnieuw uit aan de zijde van meestercineasten als Hou Hsiao-hsien ('Le voyage du ballon rouge') en Abbas Kiarostami ('Copie conforme'). Haar optredens werden vrolijker en vrijer. In 2010 was ze de eerste actrice die op de drie grote filmfestivals (Cannes, Berlijn en Venetië) was bekroond.

Verzameling levensmomenten

"Wat ik de afgelopen drie decennia heb geleerd, is dat de band met de regisseur en de kwaliteit van het script op de eerste plaats komen, al het andere is secundair." Het scenario van haar nieuwste film noemt ze zeldzaam waarachtig. "Isabelles verhaal vat samen waar we doorheen gaan in het leven, het is een soort compendium van de liefde. We ervaren pijn, maar dat is niet iets slechts. Tegenspoed breekt op de een of andere manier onze ego's. Je kunt de liefde niet bezitten. Dat is een van de moeilijkste dingen om te leren in het leven. Het gaat om geven en in staat zijn te verliezen."

Het script werd geschreven door Claire Denis (71) in samenwerking met de Franse romancière Christine Angot (58), gebaseerd op eigen levenservaringen en losjes geïnspireerd op het boek 'Fragments d'un discours amoureux' van Roland Barthes. "Het boek bevat een verzameling filosofische fragmenten, verteld vanuit het gezichtspunt van de verliefde", zegt Binoche. "De film is geen adaptatie van het boek, maar de opbouw is even los, als een verzameling momenten in het leven van de verliefde vrouw."

Pingpongeffect

De film laat volgens haar zien hoe lachwekkend het eraan toe kan gaan in de liefde. "Het ene moment ervaar je de hemel, het andere moment word je verraden op een manier die je niet voor mogelijk hield. Het was erg leuk om die verschillende emoties te spelen, vooral het pingpongeffect." Dat we het na slechte ervaringen in de liefde toch weer proberen, steeds opnieuw, heeft volgens de actrice te maken met onze behoefte aan verbondenheid. "In een relatie kun je het oneindige ervaren. Je kunt je opgetild en beschermd voelen. Maar er kunnen dus ook emoties los komen waarvan je niet wist dat je ze had. Je kunt zo jaloers worden, of zo angstig, dat je jezelf niet meer herkent. Bezeten van de liefde, zoals het zo mooi heet."

'Un beau soleil intérieur' verschijnt donderdag in de bioscoop.

De Franse romancière Christine Angot, die samen met regisseuse Claire Denis het script schreef, is in Frankrijk een van de prominenten die naar aanleiding van de Weinstein-affaire het woord voert over seksueel geweld. Haar roman 'L'inceste' (1999), gebaseerd op eigen ervaringen, verschijnt volgende week in Engelse vertaling.

Lees ook: Denis filmt Juliette Binoche zoals een beste vriendin naar haar zou kijken

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden