Column

Joni Mitchells songs hebben de aardas verschoven

Beeld Wim Boevin000

Sommigen betreuren het, maar het Klein Verslag en zijn auteur zijn ver afgedreven van de journalistiek en het nieuws, ofschoon de kroniek wel degelijk actueel is, want ik heb hem zojuist nog neergeschreven, vlak voor verzending naar de courant.

Het is de gang der dingen, hier althans, dat de beschreven contreien steeds vaker een innerlijke reflectie zijn, een beschouwen, een stilstaan.

Hollen kan overal.

Ook deze aflevering staat stil, en wel uit actuele aanleiding, want gisteren was ze jarig.

Joni Mitchell, 74 intussen.

Singersongwriter.

Ik vermijd het afgezaagde 'iconisch'. Er wordt al zoveel in superlatieven gesproken. We houden het eenvoudig. Haar songs hebben de aardas verschoven.

74. Over haar gezondheid weet ik niet veel meer dan wat haar biograaf David Yaffe liet weten in het vorige maand verschenen 'Reckless Daughter – a portrait of Joni Mitchell'.

Hersenbloeding

Op 31 maart 2015 vond men Joni bewusteloos in haar badkamer. Ze had er drie dagen gelegen ( o, de eenzaamheid van de roem). Men belde 911 en bracht haar naar het ziekenhuis. Daar werd een hersenbloeding vastgesteld. Ze onderging een operatie en kwam er min of meer bovenop; op 20 augustus 2016 verscheen ze nog een keer in het openbaar, in een rolstoel, bij een concert van jazzpianist en vriend Chick Corea. Ze zag er ontspannen uit, schrijft Yaffe, sereen zelfs.

Wat een prachtige biografie schreef hij, met haar albums als staties van haar leven. Albums waarin mannen toekeken, in bewondering, mannen die een rol speelden in haar songs; Neil Young, Bob Dylan, Leonard Cohen, David Crosby, Graham Nash, Warren Beatty – ja ook hij, de filmster-acteur, cirkelde even om haar heen, zonder haar werkelijk te bereiken.

Zelfportret

Haar reeks van verhoudingen was voor een criticus van Rolling Stone aanleiding om haar denigrerend de Queen van El Lay te noemen, een betiteling die haar woedend maakte. Haar bevochten vrijheid en onafhankelijkheid waren wezenlijk voor haar oorspronkelijkheid, haar muzikale talent en haar brille.

Het album Blue (uit 1971) was een radicaal en eerlijk zelfportret, geïnspireerd, schreef Yaffe, op de kleur blauw die Picasso gebruikte voor zijn Blue Nude (1902), een portret van een lijdende vrouw. Toen het uitkwam was ik een jongen van 17.

Echte gevoelens

Ik wist niet dat de mannen die in haar songs voorkwamen ook echte mannen waren, of dat ze in Little Green een dochter bezong die ze ter adoptie had weggegeven, maar dat dit over echte gevoelens ging dat kon iedereen ondergaan die er maar een beetje voor open stond. Het ging over gemis, verdriet, verlangen en pijn en hoe je weer opkrabbelt. Acid, booze, and ass. Needles, guns, and grass. Lots of laughs.

Geen enkele song haalde ooit de toptien, maar Blue was een van de aangrijpendste albums uit de popgeschiedenis.

Heldere novemberdag

Bob Dylan refereerde aan Joni's album in zijn 'Tangled Up in Blue' (van Blood on the Tracks -1975).

Gisteren, haar verjaardag, was een heldere novemberdag. Het blauw was weergaloos. Het blauw van Sydneys's Blue Mountains, een hemel vol gecondenseerde eucalyptus.

A happy birthday to you.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden