Taal Ton den Boon

Jonge wereldhervormers worden - net als boomers - soms ook met spotnamen getypeerd

Afgelopen woensdag ging de taalrubriek over boomers, een uit het Engels overgewaaid laatdunkende spotnaam voor mensen op leeftijd (niet alleen babyboomers) met ouderwetse ideeën en achterhaalde standpunten. ‘Is er een vergelijkbaar woord voor jeugdige hemelbestormers?’ vraagt een lezer.

Nieuwlichter misschien. Dat woord verwijst naar een (veelal jeugdige) verspreider of aanhanger van nieuwe opvattingen. Net als boomer heeft nieuwlichter bepaald geen positieve bijklank. Dat heeft het nooit gehad ook. Nieuwlichter werd tweehonderd jaar geleden courant als spotnaam voor aanhangers van een christelijke sekte, de zogeheten ‘Zwijndrechtse nieuwlichters’. Die naam is mogelijk ontleend aan een geschrift van de stichter ervan: Iets over het nieuwe licht, het welk is de oude, eenvoudige en zuivere waarheid, die na de godzaligheid leidende is (1819). Al snel raakte de specifiek religieuze betekenis op de achtergrond en doken schertsende typeringen als ‘wetenschappelijke nieuwlichters’ op.

Spottende typering of geuzennaam? 

Hoewel de jeugd volgens het spreekwoord de toekomst heeft, gebruiken mensen van gevorderde leeftijd vaak schertsende of spottende typeringen voor jongeren met nieuwe denkbeelden. Vaak is de jeugd in de ogen van ouderen onervaren (vroeger zei men: onrijp), vandaar dat ze jongeren typeren als: apekop, blaag, broekje, halfwas, kalf, kwajongen, piepkuiken, snotjongen. Op het gebied van klimaat en duurzaamheid is groentje ongetwijfeld de meest toepasselijke typering voor jeugdige wereldhervormers. Al kan dat woord natuurlijk ook als geuzennaam worden opgevat.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden