Jonge Nederlanders hangen tussen de Picasso's

KEULEN - Diep weggestopt achterin de stand van Galerie Gmurzynska op de Art Cologne hangt werk van zeven hedendaagse Nederlandse kunstenaars. Het is een presentatie in het kader van de tentoonstelling 'The centre holds' die Rudi Fuchs voor de hoofdvestiging van Gmurzynska maakte. Ondanks dat ze achterin de stand hangen, zijn jonge Nederlanders nooit eerder zo prominent gepresenteerd op de Keulse beurs.

ROBBERT ROOS

Vreemd is het wel om het werk van onder anderen Benoît Hermans, Steven Aalders, Kiki Lamers, Rob Birza en Tim Ayres tussen de Picasso's, Feiningers, Schwitters en andere groten van de klassieke moderne kunst te koop te zien hangen. De bovenverdieping van de Art Cologne is al sinds vele jaren het domein van de kunsthandel. Wat er aan hedendaagse kunst hangt, bestaat voor het grootste deel uit grote namen als Lüpertz, Kounellis, Merz, Richter, Warhol en andere helden uit de jaren tachtig. Alleen aan de randen van de presentatie zijn wat jongeren te zien die net komen kijken.

Voor de meest actuele kunst moet je echter toch beneden zijn. Daar staan ook de meeste Nederlandse galeries die meedoen aan de beurs. Torch, Fons Welters en Onrust zitten vlak naast elkaar. Torch verrast met een aantal vrij onbekende namen. Zo toont de galerie een reusachtige foto van de Japanse Miwa Yanagi, die een station van de ondergrondse digitaal omtoverde in een droomwereld vol aquaria en stewardess-achtige vrouwen. Ze treedt hiermee in de voetsporen van haar landgenoot Mariko Mori, die met dit soort geconstrueerde droomscènes de afgelopen jaren internationaal furore maakte.

Onrust heeft de hele stand ingeruimd voor de schilderijen van Han Schuil. Het is onverwacht krachtig werk. De laatste jaren dreigde Schuil te veel zijn eigen trucje te persifleren, maar ineens is het werk weer heel vitaal. Dat komt waarschijnlijk ook doordat hij niet meer louter geabstraheerde emblemen op een monochrome achtergrond rangschikt, maar complexere vormen zoekt als schaduwbeelden van de werkelijkheid.

Fons Welters mocht dit jaar een Sonderschau leveren, een eenmanspresentatie van een jonge kunstenaar in een hok naast de galeriestand. Met een gele bies op het galeriebordje trekken deze presentaties extra aandacht. Tom Claassen maakt dit bij Welters helemaal waar met de presentatie van een gigantisch rubberen beest. Door de maat lijkt het een reusachtige fossiel van een uitgestorven soort, terwijl je er tegelijk ook de trekken van een wat sullige volgevreten rat in kunt herkennen. Luguber is het echter geen moment. De grove vorm heeft zelfs een hoog aaibaarheidsgehalte, zoals vaak bij de beelden van Claassen.

Zee van stands

Andere Nederlandse galeries op de beurs zijn Slewe, Akinci, Aschenbach, Art Affairs, Willie Schoots, Galerie Delaive en de Vierde Dimensie. Ze gaan volledig op in de zee van stands, al krijgen Slewe en Art Affairs nog wel extra aandacht doordat van elk een kunstenaar mee mocht doen aan de speciale tentoonstelling 'K"ln Skulptur'. Slewe leverde Krijn de Koning die een kolossale blauw-rode architectonische constructie maakte en Art Affairs komt met François Morellet, die een abstracte figuur met neonbuizen en staaldraad concipieerde.

De Art Cologne is iets kleiner dan vroeger - de vijfde hal is eraf gehaald -, maar het niveau van de stands is hoger, zodat je meer van je gading vindt op een kleiner oppervlak. 'Pauzenummers' - stands die je na de eerste vluchtige blik al kunt overslaan - zitten er steeds minder tussen, wat de kijktocht intensiever maakt.

Trends zijn bij dit soort wagonladingen kunst bijna niet te distilleren. Iedere stijl is wel aanwezig. Opvallend vaak zie je echter de koele registrerende fotografie, die door de Duitsers Bernd und Hilla Becher in de mode is geraakt. Veel jonge Duitsers treden in hun voetsporen - er is zelfs een speciale studentenpresentatie van -, maar ook verscheidene 'buitenlanders'. Opvallend weinig kom je de gestileerde associatieve figuratie tegen, die in Nederland op dit moment bij jonge kunstenaars zo in is, zoals onder meer bleek bij de laatste Koninklijke Subsidie.

Spaarzaam

Nieuwe ontdekkingen zijn altijd spaarzaam bij zoveel aanbod. Je hebt de tijd niet om kunstwerken echt lang tot je door te laten dringen. Toch vallen natuurlijk kunstenaars op, zoals de Deen Erik A. Frandsen bij Galerie Asb*32*k uit Kopenhagen (geabstraheerde figuratie met een negatief van de bronfoto ernaast), de Iraanse Shirin Neshat bij onder meer Thomas Rehbein uit Keulen (indringende portretten van gesluierde vrouwen met Arabische teksten op kledingstukken of huid geschreven) en Tracey Moffat bij L.A. Galerie uit Frankfurt (stills uit films over mystieke droomsituaties).

En dan zijn er natuurlijk de Nederlanders achterin bij Gmurzynska. Ze hangen er wat verweesd, maar als Rudi Fuchs gelijk heeft dat zijn tentoonstelling 'The centre holds' een belangrijke impuls voor de receptie van hedendaagse Nederlandse kunst in Duitsland is, dan staan hen nog mooie tijden te wachten. Wie weet hangen ze dan volgend jaar al in de haast museale stands van grootmachten als Karsten Greve, Hans Mayer, Waddington, Michael Werner of Buchmann die de stand van Gmurzynska omringen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden