KLASSIEK & ZO

Jonge honden breken de kastelen van kennis af

Hannes MinnaarBeeld Simon van Boxtel

Er is gedoe over Radio 4. Wellicht heeft u het meegekregen, wellicht stemt u dagelijks op de klassieke zender af en ergert u zich mateloos, wellicht slaakt u al luisterend juist een zucht van verlichting. 

Wat is er aan de hand? De zender heeft een oppepper gekregen middels een stel ‘jonge honden’. Presentatoren, overigens allemaal al boven de dertig, die een aanval inzetten op het klassieke bastion, ‘het kasteel van kennis’, zoals een van hen de zender karakteriseerde in de Volkskrant. Vanwege de populairdere presentatie waren de luistercijfers van Radio 4 voor het eerst boven die van 3FM uitgekomen. De beerput was open. Presentatoren stonden tegenover elkaar – oude rotten versus jonge honden.

Ik moet u eerlijk bekennen dat ik niet vaak naar Radio 4 luister, op een paar specifieke programma’s na. Als ik een dagje thuis ben, staat de zender niet op de achtergrond aan. Toen ik dat na alle ontstane consternatie eens probeerde, heb ik de knop snel weer omgedraaid. Het ‘kasteel van kennis’ was ineens wel heel erg ontmanteld, de loopbruggen al te uitnodigend neergelaten. Maar ik hoor waarschijnlijk niet tot de doelgroep die met deze roedel ‘jonge honden’ bereikt moet worden.

Vaker luister ik naar BBC Radio 3, het Radio 4 van Groot-Brittannië. Bij die zender geen toename van luisteraars, juist een nogal dramatische neergang. Gemiddeld per dag een kleine 2 miljoen luisteraars en een marktaandeel van 3 procent. Daarmee scoort de zender daar veel slechter dan bijvoorbeeld Classic FM waar de drempel tot instappen zoals bekend veel lager is. En hoewel ik begrijp dat het hermetisch etaleren van kennis hopeloos intimiderend is, kan een presentator, die zichzelf vooral niet al te serieus neemt maar wel kennis van zaken heeft, een grote aanwinst zijn. Iets meer duiding en diepgang.

Ontdekkingstocht

Waar ik bijvoorbeeld altijd naar luister is ‘Building a Library’ van BBC Radio 3 op zaterdagochtend. Het bestaat al jarenlang. In die rubriek van ongeveer een uur, staat één compositie centraal. Van dat stuk worden dan de bestaande opnamen vergeleken met als uitkomst die ene uitvoering die je beslist in je ‘library’ moet hebben staan. Elke week dus een ander stuk, elke week weer een andere deskundige, bijna altijd verrassend.

Twee weken geleden was het Vijfde pianoconcert van Beethoven aan de beurt. Via saillante fragmenten uit de partituur leidde de presentator ons door het zo bekende pianoconcert, grootheden tegen elkaar, en soms tegen henzelf, afzettend. Het is behoorlijk specialistisch natuurlijk om zo te zitten pietepeuteren in een partituur, maar het leukste ervan is dat je de verschillen ook direct hoort. En een goeie presentator neemt je mee in zijn ontdekkingstocht, deelt zijn enthousiasme of afkeer van nieuwe en historische opnamen, deelt zijn kennis.

Zoals van de opname van Gieseking in Berlijn (1944) waar je op de stille momenten het afweergeschut buiten hoort. Grote namen passeren de revue, op de een is dit aan te merken, op een ander dat. En wie bleef er na een uur en veel grote namen over? Hannes Minnaar, begeleid door het Orkest van het Oosten en Jan Willem de Vriend. Volgens de presentator was dit dé opname om in de kast te hebben staan, ‘een krachtige, maar humane lezing vol energie en transparantie’. Het is een heerlijk format, verre van hermetisch. Ideetje voor Radio 4? Met de juiste presentator zeker.

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden