Interieur van het Stedelijk Museum in Amsterdam, dat net als alle andere musea gesloten is vanwege het coronavirus.

Museumweek

Joke de Wolf brengt een kleine ode aan het museum

Interieur van het Stedelijk Museum in Amsterdam, dat net als alle andere musea gesloten is vanwege het coronavirus.Beeld ANP

Als kunstcriticus bezoekt Joke de Wolf normaal gesproken zo’n honderd keer per jaar een museum. Nu alle musea dicht zijn, weet ze wat ze mist.

Een museumbezoek heeft niet de allure van een bezoek aan de opera, niet de romantiek van de bioscoop, de sensatie van een uniek popconcert. Een museumbezoek is anders. Musea wachten.

Een museumbezoek begint met de reis ernaartoe, samen of alleen. Soms per fiets of zelfs lopend. Vaak per trein. Bij voorkeur loop je dan het laatste stuk. Nederland heeft prachtige steden. Ontwijk de standaard winkelstraat, de weg naar het museum loopt daarachter. Langs bussen, kerk en gracht. Antiekzaakjes, boekwinkels, een parkeergarage.

Sommige musea hoor je al van veraf roepen, zie je aangekondigd op de reclamezuilen, sommige zijn enkel een naam op de wegwijsbordjes. Ze huizen in kunstkathedralen en -paleizen. Soms zijn die speciaal voor het doel ontworpen, veel vaker was er eerst iets anders. Musea zijn meesters in hergebruik. En in het verstoppen van de entree, bij het eerste bezoek is een rondje om het gebouw om de ingang te vinden verplicht. Daar een ontvangst door enthousiaste vrijwilligers, altijd in meervoud. ‘U heeft een kaart, u bent bekend, u weet de weg? Nee? Geen probleem. Uw jas kan in het kluisje.’ 

Kunst wacht geduldig, onvoorwaardelijk

Het is als bij een feest waarvan je niet weet of er bekenden zijn, en je na het begroeten van de jarige de kamer inloopt waar iedereen je zal aankijken. Maar anders dan op een verjaardag is het geen probleem als je niemand kent. Kunst wacht zoals gezegd geduldig, onvoorwaardelijk. Blijf staan bij de schilderijen en beelden die je mooi, raar, interessant vindt. Aanraken mag niet, staren juist wel. Zie ze als personages: stel een gesprek met die saaie oom of die opdringerige buurvrouw gerust uit als je hoofd er niet naar staat, een volgende keer blijken ze wél een goed verhaal te hebben. Keer om, loop heen en weer – musea hebben aanzienlijk meer bewegingsruimte dan de gemiddelde bouw- of supermarkt. Zalig: er is geen tijdslimiet, geen verplichte route. Je mag verdwalen.

Bijzonder is het om onverwacht een kunstwerk te zien dat je kent uit een boek, van de posters, de reclame. Zo’n celebrity valt van dichtbij vaak wat tegen. Het mooiste zijn de onverwachte ontmoetingen met oude of nieuwe bekenden. De jonge kunstenaar waarvan je eerder zo’n mooi werk ontdekte. Het onbekende werk van de oude meester die je elke keer weet te ontroeren. Onvermoede dwarsverbanden.

Goede vrienden en lieve familieleden – ze zullen niet begrijpen waar we blijven, al die weken. Ik hoop dat iemand het ze uit kan ­leggen.

Lees ook:

Virtueel door de Hermitage in één shot van ruim vijf uur

De cultuursector zit op slot, maar kunst is ook buiten de theaters en musea te vinden. Joke de Wolf bezoekt virtueel musea, liefst niet alleen door in te zoomen op een verzameling pixels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden