Interview#Metoo

‘John de Mol zegt eigenlijk: die vrouwen hebben een probleem, ik niet’

John de Mol reageert in het programma Boos.  Beeld ANP
John de Mol reageert in het programma Boos.Beeld ANP

John de Mol roept vrouwen op: Trek je mond open, meld seksueel grensoverschrijdend gedrag. Daarmee oogst hij ook kritiek: ‘Wat hij eigenlijk zegt is: zij hebben een probleem. Niet ik.’

Iris Pronk

Slechts één melding van seksueel wangedrag heeft hem in al die jaren bereikt, zegt mediamagnaat John de Mol, de grote baas van The Voice of Holland. “Het blijkt dat vrouwen heel veel moeite hebben om te melden.” Daarom richt hij zich in de uitzending van Boos expliciet tot slachtoffers van seksuele intimidatie: “Trek je mond open, wees niet bang, wees niet angstig. Vrouwen hebben kennelijk een soort schaamte, ik weet niet wat het is, ik wil me er graag in verdiepen, maar ik wil alleen maar oproepen: práát.”

Die oproep valt niet bij iedereen goed. Twee reacties.

Renée Römkens is emeritus hoogleraar gendergerelateerd geweld aan de Universiteit van Amsterdam:

“Dit is een klassiek voorbeeld van reframing, een retorische truc. John de Mol presenteert zichzelf als iemand die heel betrokken is bij de slachtoffers. Het lijkt of hij begaan is met hun schaamte, die maakt dat vrouwen seksueel wangedrag niet durven te melden. Dat klinkt sympathiek, maar wat hij eigenlijk zegt, is: de ander heeft een probleem, niet ik. Hij houdt zichzelf buiten schot.

Hét probleem bij The Voice is dat enkele mannen met macht jonge vrouwen seksueel geïntimideerd hebben. De Mol zegt dat hij eindverantwoordelijk is en zou zich dus moeten afvragen: hoe kan het dat ik dat niet wist?

Nu maakt hij er het persoonlijke probleem van vrouwen van. Hij portretteert ze een beetje meewarig als arme drommels die zich schamen. Maar wat ik primair hoor bij deze vrouwen is angst: voor hun carrière, voor repercussies.

Waar hij zich in zou moeten verdiepen, is zijn eigen rol als hoogste baas en werkgever. Hoe kan het dat hij niets wist, terwijl de verhalen over deze mannen al jarenlang rondgingen? Díe vraag ligt op zijn bordje.

Het gevaar van zijn frame – het is het probleem van die arme vrouwen – is ook dat hij seksueel wangedrag bagatelliseert. Zo ging het ook in de begindagen van Harvey Weinstein. Over hem zeiden mensen: ‘Iedereen weet toch dat hij zijn handen niet kan thuishouden?’ En verder vonden ze hem een interessante vent met wie je een biertje gaat drinken.”

Freek Walther is klachtonderzoeker bij de Vertrouwenspersoon en werkzaam bij Mores Online, het meldpunt voor ongewenst gedrag voor mensen uit de televisie-, film- en theaterwereld:

“Als John de Mol wil zeggen: schaam je niet, je verhaal is het waard om verteld te worden, dan heb ik niet zoveel bezwaar tegen zijn uitspraak. Hij had er alleen wel bij kunnen zeggen tegen wie vrouwen zich dan kunnen uitspreken. Kennelijk waren er geen vertrouwenspersonen bij The Voice, ik heb ze in elk geval niet gehoord.

Dit verbaast me allemaal. In de meeste bestuurskamers is aandacht voor grensoverschrijdend gedrag en voor preventie. In 1994 kwam voor het eerst een passage over seksuele intimidatie in de arbeidsomstandighedenwet. Daarin staat dat werkgevers hun werknemers tegen dat gedrag moeten beschermen. Vanaf toen zijn bedrijven beleid gaan maken, al was het maar om bedrijfseconomische redenen. Als dat bij deze organisatie anders zou zijn, dan vind ik dat echt heel vreemd. De schade van deze affaire bij The Voice bedraagt vele miljoenen.”

Lees ook:

Wie durft tegen een kopstuk van The Voice op te staan? ‘Ze kunnen je muziekcarrière maken of breken’

Was er sprake van een ‘doofpot’ bij The Voice of Holland? Mannen met macht kunnen lang hun gang gaan, blijkt uit andere #MeToo-zaken. Seksueel grensoverschrijdend gedrag wordt vaak vergoelijkt, verzwegen of gebagatelliseerd. Ook door de slachtoffers zelf.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden