John de Mol plukt het 'gezellige' RTL leeg

Beeld ANP

RTL moet bezuinigen. We kijken immers minder tv en de advertentie-inkomsten dalen. Of is er meer aan de hand?

Donkere wolken? Welnee. Met een grote glimlach kondigde RTL Nederland aan dat het 85 van de 800 arbeidsplaatsen schrapt. Volgens het bedrijf is de ontslagronde een gevolg van de nieuwe 'Fan Centric groeistrategie', waarmee het vooral kijkers wil trekken via online kanalen. Over de tegenvallers die RTL dit jaar voor zijn kiezen kreeg, werd in het persbericht van woensdag met geen woord gerept.

Twan Huys is overgestapt naar RTL. Beeld ANP

Paniek

Toch moet er achter de schermen paniek heersen. Want goed gaat het bij RTL allang niet meer. Na zeven vette jaren met Televizierringen en kanonnen als 'De TV Kantine' en 'The Voice of Holland' lopen de kijkcijfers en advertentie-inkomsten sinds eind 2016 terug. In maart werd bekend dat de omzet bij RTL Nederland vorig jaar uitkwam op 475 miljoen euro, 4 procent minder dan een jaar eerder. 

Of er een 'in memoriam' voor RTL kan worden geschreven? Dat niet, denkt Fons van Westerloo, oud-topman van RTL en SBS. "Maar de crisis is wel serieus. Ik vermoed dat deze ontslagronde de eerste van vele snoeibeurten is. Want het is op meerdere fronten mis."

Barsten in het imago

Net als andere mediaondernemingen worstelt het bedrijf met de teloorgang van de traditionele tv. De kijker bepaalt zelf wanneer hij wat wil zien, op welk scherm dan ook. Netflix en YouTube knokken mee om de aandacht van de kijker.

Paul de Leeuw stapte ook over naar RTL. Beeld ANP

Maar het is niet alleen die algemene verschuiving die het tij twee jaar geleden deed keren voor RTL. Kijkers zapten ook weg omdat het imago van de omroep als 'gezellige familiezender' barstjes begon te vertonen.

Zo publiceerde NRC eind 2016 een reeks artikelen waaruit bleek dat RTL onzorgvuldig omging met de deelnemers van hulp-tv. Reality-ster Samantha 'Barbie' de Jong betichtte het bedrijf na haar zelfmoordpoging van 'uitbuiting'.

Gordon Beeld ANP

Kijkers en recensenten voelden zich bedrogen nadat Gordon in zijn trouwprogramma toch maar géén ring om zijn vinger schoof. Bovendien begon het critici op te vallen dat RTL wel een erg hoog ons-kent-ons-gehalte kreeg. Om de haverklap etaleerden RTL-collega's hun nieuwste shows bij elkaar.

"Als je lange tijd succes hebt, zoals RTL, ligt arrogantie op de loer", verklaart Van Westerloo. "Want waarom zou je vernieuwen als het lekker gaat? De omroep is achterover gaan leunen en heeft goed scorende programma's te lang laten lopen. Zodoende is de creativiteit van RTL verdwenen. En het is RTL nog steeds niet gelukt een goede opvolger voor Erland Galjaard te vinden."

Ook Katja Schuurman is weggekocht door RTL. Beeld ANP

Ontslag

Een van de laatste taken voor Galjaard, die in februari na 21 jaar stopte als programmadirecteur van RTL, was het ontslaan van Humberto Tan als presentator van 'RTL Late Night', een van die programma's die van een groot succes in een flop veranderden. Als opvolger van Tan heeft RTL Twan Huys binnengehaald.

En de omroep heeft ook andere presentatoren van de publieke omroep weggekocht, als Paul de Leeuw, Art Rooijakkers en Katja Schuurman, constateert Van Westerloo. "Levensgevaarlijk, want bij de commerciëlen gelden andere standaarden. Ik vraag me af of dat past. Waarom haalt RTL geen nieuw talent in huis?"

Johnny de Mol Beeld ANP

Aan de andere kant wordt RTL zelf ook leeggeplukt. De afgelopen weken raakte de omroep Johnny de Mol, Gordon en het Voetbal Inside-trio Johan Derksen, René van der Gijp en Wilfred Genee kwijt aan John de Mol, de eigenaar van SBS en Talpa die roofbouw op RTL pleegt. De verwachting is dat John de Mol ook programma's die hij eerder in opdracht van RTL maakte, nu voor zijn eigen zenders gaat inzetten.

Hoe kan RTL er weer bovenop komen? Van Westerloo: "In ieder geval niet door zich enkel op online te focussen. RTL moet eerst de kijker op het massamedium terugwinnen, daarna kun je het publiek een nieuwe richting op duwen. En lineaire tv is heus niet dood, kijk maar naar NPO1, die zender doet het hartstikke goed." Met vorige week een marktaandeel in de avond van 47 procent tegen de 19 procent van RTL.

Lees ook:

Waarom Tan moet wijken voor Twan

Humberto Tan moet weg bij ‘RTL Late Night’. Waar ging het mis? En waarom komt Twan Huys op zijn presentatorstoel?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden