Kunstprijs

Johannes Vermeerprijs 2021 voor Natasja Kensmil

Natasja Kensmil, kunstenaar, in haar atelier.
 Beeld Maartje Geels
Natasja Kensmil, kunstenaar, in haar atelier.Beeld Maartje Geels

De Johannes Vermeerprijs gaat dit jaar naar beeldend kunstenares Natasja Kensmil. Volgens de jury zet zij de kunstgeschiedenis in een net ander perspectief.

Haar schilderijen bestaan vaak uit vele lagen witte en zwarte verf, Natasja Kensmil duikt in de geschiedenis van bekende en minder bekende historische figuren om andere accenten te leggen. Kensmil krijgt op 1 november de Johannes Vermeer Prijs 2021 uitgereikt, de jaarlijkse staatsprijs voor de kunsten.

Hoe mooi die historische figuren door vroegere kunstenaars ook zijn geschilderd, Kensmil (Amsterdam, 1973) maakt ze vaak juist net wat lelijker. “Mijn kunst gaat vaak over de donkere kant van de mens”, vertelde ze eerder dit jaar aan Trouw. “Wat mensen ertoe zet om macht te krijgen, geweld te gebruiken, anderen angst in te boezemen.”

Kensmils werk is op dit moment op meerdere plaatsen te zien. Een portret van Ferdinand II en Isabella I uit 2017 is te zien in het Paleis op de Dam in Amsterdam. En in de Amsterdamse Hermitage hangt het werk Monument der Regentessen uit 2020: negen schilderijen met en over welvarende vrouwen uit de zeventiende eeuw, vrouwen die instituten voor armen, wezen, zieken en ouderen oprichtten en ondersteunden.

Op haar schilderijen benadrukt Kensmil het koloniale systeem dat hun die welvaart schonk. Als in een negatief zijn de portretten in het wit geschilderd op een zwarte ondergrond, grillig en onverbiddelijk, spookachtig misschien. Soms toont ze van de geportretteerde zelfs alleen het achterhoofd, alsof de toeschouwer met haar meekijkt de geschiedenis in. De groepsportretten van Amsterdamse bestuurders uit de zeventiende eeuw die ernaast hangen, krijgen dankzij hun nieuwe zaalgenoten net een wat andere glans.

Volgens de jury van de prijs benadrukt de keuze voor Kensmil de belangrijke positie van de schilderkunst in de Nederlandse geschiedenis, en laat Kensmil tegelijk zien “dat het een gemankeerde geschiedenis is, waarin bepaalde perspectieven onderbelicht zijn gebleven”. “Kensmil bekladt niet, haalt niet weg, negeert niet, maar vervormt juist.”

De Vermeerprijs bestaat uit een geldbedrag van 100.000 euro, vooral bestemd voor de realisatie van een speciaal project. De prijs kan naar kunstenaars uit alle disciplines gaan, zolang ze maar hoofdzakelijk in Nederland werken. De prijs bestaat sinds 2009 en werd uitgereikt aan onder anderen Marlene Dumas, Rem Koolhaas, Janine Jansen en Ivo van Hove. Vanaf 11 september is er werk te zien van Natasja Kensmil in het Fries Museum, vanaf 25 september is er een overzichtstentoonstelling van Kensmils werk te zien in kunsthal KAdE in Amersfoort.

Lees ook:

Creatief tijdens corona: ‘Het lastige is, ik kan niet anders. Ik móet schilderen’

Hoe blijft de kunstenaar creatief? Voor Natasja Kensmil is schilderen altijd een worsteling, corona of niet. ‘Ik ben soms een week, soms een maand met een schilderij bezig.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden