Tv-column

Jet van Nieuwkerk en de foodweken op NPO3 gaan niet over eten

Jet van Nieuwkerk in ‘Niet gezond meer’Beeld NTR

Het zijn de foodweken op NPO3. Wist u dat niet? Snap ik hoor, het gaat overal al over eten, ik heb er bijna m’n buik van vol. De boeren van Yvon Jaspers maken het. De visionairs uit ‘VPRO Tegenlicht’ veranderen het. De moslims in het ‘Ramadanjournaal’ versmaden het. En niet eens op NPO3.

Die zender serveert bijvoorbeeld Jet van Nieuwkerk (dochter van) met haar drieluik over doorslaan in gezond eten. Of een documentaire over een presentatrice die kiest voor veganisme en ziet hoe groot de impact is op haar gezin en omgeving.

Het is paradoxaal, maar die programma’s gaan helemaal niet over eten. ‘Is het wel gezond, is het wel verantwoord, is het wel waar wat de producent zegt?’ - daar gaan ze over. Over ethiek, politiek. Het doet denken aan Oscar Wildes ‘alles gaat over seks, behalve seks; daarin draait het om macht’. Met een foodweken-sausje erover is het: alles om ons heen gaat over eten, behalve eten zelf. Dat draait om controle.

Groeiende druk

Jet van Nieuwkerk (28) laat dat duidelijk zien. In haar televisiedebuut ‘Niet gezond meer’ (NTR) haakt deze dochter van DWDD-Matthijs in op een trend waarin ze als puber doorsloeg: overmatig ‘gezond’ eten en sporten om met een killerbody de onzekerheid te bezweren en succesvol te lijken.

Volgens haar was dat orthorexia, maar die eetstoornis is nog niet erkend en cijfers worden niet bijgehouden. Zij ziet de trend wel toenemen en maakt zich zorgen over de groeiende druk van sociale media op jongeren om zich met anderen te vergelijken.

Een gesprek met bijzonder hoogleraar eetstoornissen Eric van Furth woensdag nam een aandoenlijke wending. Hij wilde checken of zij echt een eetstoornis had gehad en liep de criteria na. Had ze destijds ook eetbuien? Ja, met boterhammen, yoghurt met cruesli, spaghetti, koekjes, zei ze schuldbewust. Goh. Die werkte ik als puber dagelijks naar binnen. Vervolgens bleek de kiem van haar eetprobleem vooral te liggen in een laag zelfbeeld, onzekerheid, perfectionisme en willen presteren. Ze was verder heel boos in die tijd, vertelde ze met groeiend verzet tegen de persoonlijke draai die het interview maakte. Op wie was ze dan boos, en waarover? Daar raakte Van Furth natuurlijk de kern van onze nieuwsgierigheid. Vertwijfeld besloot ze het niet te vertellen.

Ik ga hier niet verder gissen naar afwezige vaders en gebrek aan erkenning; het is al heel dapper dat ze met zo’n intiem verhaal op televisie durft te beginnen. Maar wel op prime time. In de foodweken. Iets in me zegt dat er nog wel gevist gaat worden naar die eetstoornis die helemaal niet over eten ging.

Eten is puur politiek

Ook de ‘Tegenlicht’ zondag over kweekvlees ging niet over eten. Een verhaal om kwaad van te worden, ik wil iedereen aanraden het terug te kijken. De kern is: vlees gekweekt uit cellen van levende dieren ís er, het kan op grotere schaal gemaakt worden en het kan zo de winkels en restaurants in. Hoeveel soja-diervoer, methaangas en transportdiesel zou dat niet schelen? Alleen houdt het kabinet Rutte-III het tegen met zijn strikte lezing van de Europese novel food-regelgeving. Volgens het Amerikaanse kweekvleesbedrijf Just is het gewoon vlees, maar zijn de cellen alleen niet ín, maar buiten het dierenlichaam verder gedeeld. Geen novel food dus. Het is duidelijk: hier is eten puur politiek. En dat is nog moeilijker te verteren.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie. Lees hier meer afleveringen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden