TaalTon den Boon

Je wil(t) ‘hij wilt’ bij voorkeur niet in geschreven teksten aantreffen

Een paar weken geleden stond in Trouw dat boeren iets aan hun stikstofemissie kunnen doen door de mest voor het uitrijden aan te lengen met water: ‘Als een boer zijn uitstoot wilt verminderen, is dit het eerste wat hij kan doen’. De persoonsvorm ‘wilt’ staat in een directe rede.

In gesproken taal tref je deze vorm wel vaker aan in combinatie met hij, zij of een ander onderwerp in de derde persoon enkelvoud. In uitgeschreven vorm wordt ‘wilt’ in zo’n geval echter meestal (stilzwijgend) gecorrigeerd in ‘wil’. Want ‘hij/zij wil’ is volgens de handboeken over taal en stijl de enige correcte vorm.

Niettemin is ‘hij/zij wilt’ niet ­alleen in gesproken, maar ook in geschreven taal aan een opmars bezig. Kijk maar op Twitter, waar iedereen tegenwoordig van alles en nog wat ‘wilt’. ‘Hij/zij wilt’ is bovendien een begrijpelijke fout. Bij de meeste werkwoorden luidt de persoonsvorm in de derde persoon enkelvoud (hij/zij) stam + t en in lijn daarmee veronderstellen veel taalgebruikers kennelijk dat ook ‘hij/zij wilt’ correct is.

De vorm ‘je/jij wil’ is hard op weg om volstrekt normaal gevonden te worden

Maar net als zullen, kunnen en mogen is willen een onregelmatig werkwoord met een afwijkende ­vervoeging die je op school uit je hoofd leert. Ook de tweede persoon enkelvoud van willen wijkt vaak af van de regelmatige vervoeging. ­Correct is ‘je/jij wilt’, maar vaak tref je ‘je/jij wil’ aan. Die vorm is zelfs hard op weg om volstrekt normaal gevonden te worden: Van Dale vermeldt deze vervoeging weliswaar nog niet, maar de Woordenlijst doet dat al wel.

Dat we ‘je/jij wil’ gemakkelijk ­accepteren als variant van ‘je/jij wilt’ komt wellicht doordat we ook gewend zijn aan een variabele vervoeging als willen wordt gecombineerd met ‘u’, dat net als jij wordt beschouwd als tweede persoon enkelvoud. In dat geval worden namelijk beide varianten – ‘u wil’ naast ‘u wilt’ – al veel langer correct gevonden.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden