null Beeld

Tv-columnMaaike Bos

Je kunt je afvragen of Filemon Wesselink complotdenkers een podium moet bieden, maar hij doet ook iets goeds

Filemon Wesselink is soms een buitenstaander, zoals met zijn stoornis in het autismespectrum, en maakt er dan gewoon een programma over, zoals Het is hier autistisch. Horen we zulke mensen ook eens. In zijn nieuwe programma Filemon en de complotten (BNNVara) spreekt hij mensen die in coronatijd minder moeite hebben een podium te vinden. Een lichte domper, merk ik. Dat complotriedeltje ken ik inmiddels wel: van 5G als machtsmiddel om ons aan te sturen, en corona als georkestreerde smoes om ons een vaccin met chips te kunnen inspuiten.

Maar bij zijn eerste interview loopt mijn vooroordeel al spaak: Wilma de Jongs verhaal is wél verrassend. Van de elektromagnetische straling van draadloze apparaten en 5G-zendmasten krijgt ze een branderige mond en neus, hoofdpijn, moeheid en concentratieverlies. Ze verhuisde naar een stralingsarme woonplaats in het oosten, schilderde haar muren met koolstofverf en beplakte haar ramen met zilverdraadfolie. Vier jaar lang procedeerde ze met wetenschappelijk bewijs tegen de komst van een zendmast in haar nieuwe buurt. En ze kreeg van de rechter gelijk. Dat er geen gezondheidsschade zou zijn, was niet voldoende aangetoond.

De jeugdige zestig-minner De Jong mag een stralingsgevoelig lichaam hebben, haar meetapparaat geeft de straling ook aan. En de machtsstructuren die zij onderzocht, waren simpelweg dat de onderzoeks- en adviescommissie die de blootstellingslimieten opstelt (ICNIRP) banden zou hebben met energiebedrijven en dus belangen van de (telecom-)industrie dient, zegt zij. “Ik ga er niet meer vanuit dat de overheid voor mij zorgt en zijn werk goed doet”, zegt De Jong. Sinds het toeslagenschandaal uitkwam, kunnen we haar gelijk geven.

Ze zijn allen op hun manier ergens slachtoffer van geworden

Dit is toch geen complotdenker, Filemon? Eerder een waarschuwer. Nou, op de drempel kwam ze met haar grote angst. Die uitrol van het 5G-netwerk móet doorgaan kennelijk, want er zijn mensen die “de wereldmacht willen pakken en een digitale dictatuur vestigen. Dan kunnen ze je altijd volgen en ben je controleerbaar.” Jammer dat hij nu geen tijd meer had om te vragen wie dan die macht zouden grijpen.

Zo spreekt hij ook de 5G-kritische Maastrichtenaren Charlotte Voncken en Arno Kerbusch, die algauw met hun ideeën kwamen over machten die ons gewoon volk bestuurbaar maken via aluminiumdeeltjes in vliegtuigsporen en via een chipje in de coronavaccins. Activist Dingeman de Visser maakte het helemaal mooi met zijn onnavolgbare dwarsverbanden. Wat hen verenigt, is de argwaan dat alles binnen een hoger plan valt. (Zelf denk ik dat de wereld van toeval en onvermogen aan elkaar hangt.) Want: ze zijn ook allen op hun manier ergens slachtoffer van geworden – ziekte, burn-out, wegpesten – en het grotere verhaal biedt een externe verklaring en houvast, omdat de samenleving hen niet hielp.

Moet Filemon Wesselink wel meehelpen deze mensen een podium te geven, na Tim den Besten (De outsiders), Danny Ghosen (Danny op straat) en het nieuws? Krijgen die andersdenkenden nu niet meer spreektijd dan waarop hun aandeel in de samenleving hen recht geeft? Maar Wesselink doet ook iets goeds. Hij stopt wanneer de theorieën opkomen. Hij laat hen eerder zien als mensen met onderliggend lijden dat niet is gehoord. Dit zijn geen wappies maar mensen die alleen staan in hun gevoel van verlatenheid. Het gevoel dat overblijft is empathie, en dat kan toch niet verkeerd zijn.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden