Mooiste Nederland

Je kunt het dak op in Rotterdam

Dakentour in Rotterdam Beeld Marieke Odekerken

De Rotterdamse Dakentour laat zien hoe de innovatieve stad daken voor duurzame doeleinden inzet. Behalve fijne vergezichten biedt de tour ook aardse verrassingen.

Ook op een loodgrijze winterdag is het aangenaam vertoeven op het monumentale spoorviaduct bij station Hofplein waarover allang geen treinen meer rijden. Sinds een half jaar prijkt er een stadsparkje, dit seizoen uiteraard niet in optima forma, maar toch een oase te midden van het stedelijke geweld van Rotterdam-Centrum.

Daar waar het groen ophoudt, tuur ik met Esther Wienese over het voormalige spoortracé. Nog minstens één kilometer beresaai zwart bitumen. “Dat zou net zo aangenaam kunnen worden”, stelt mijn gids, die ook de Rotterdamse Dakentour uitdokterde.

Ondenkbaar is dat niet. Het dak waarop Luchtpark Hofbogen leunt - met z’n 1,9 kilometer het langste van Nederland - staat te koop. Wat niet wil zeggen dat de nieuwe eigenaar straks zijn eigen gang kan gaan. De gemeente houdt enige zeggenschap. En die is baanbreker op het terrein van duurzaam en multifunctioneel dakgebruik.

Groene daken

Op het Centraal Station, waar de tour aanvangt, slaat Wienese me met de laatste cijfers om de oren. Rotterdam telt ondertussen 450.000 vierkante meter groen dak, en ook nog eens 75.000 vierkante meter aan zonnepanelen bovenop huizen en gebouwen. Dit is nog maar het begin, onderstreept mijn tourleidster, die een fraai boekwerk wijdde aan het ambitieuze dakenprogramma van de stad. Om het klimaatprobleem de baas te blijven en de almaar uitdijende stad leefbaar te houden, moet er op de ‘vijfde gevels’ van het versteende stadshart nog een hoop gebeuren. Aan platte daken geen gebrek: 18 miljoen vierkante meter, met dank aan de naoorlogse wederopbouw.

Na alle informatie te hebben opgeslurpt, kunnen we op pad. Er valt nog een hoop meer te vertellen, over het belang van groene daken voor regenwaterafvoer, hittereductie en een aangenaam bestaan in een urbane omgeving. Gelukkig valt er ook simpelweg te genieten.

Dakentour in Rotterdam Beeld Marieke Odekerken

Vanaf de DakAkker, het grootste stadslandbouwdak van het land bovenop creatievebedrijvenbolwerk Het Schieblock, is het uitzicht over Hofplein en Coolsingel met stadhuis fenomenaal. In zonniger tijden zou je graag het terrasje aandoen in deze agrarische enclave omringd door kantoorkolossen. Niet getreurd, restaurant Op Het Dak blijkt een uitstekend alternatief.

Lang niet alles groeit even goed op dit hooggelegen areaal, een proeftuin waar sinds kort ook wordt geëxperimenteerd met innovatieve regenwateropvang. Vooral eetbare bloemen worden hier met succes geoogst, weet Wienese. Daarvan gaat een deel naar de eetgelegenheden onderin het viaduct van Luchtpark Hofbogen aan de overkant van de drukke Schiekade, waar je sinds een paar jaar dankzij een knalgele houten luchtbrug een stuk makkelijker heen wandelt.

De winkels en restaurants in het tot nog niet zo lang geleden veronachtzaamde stukje stad vind ik een ontdekking. Zo heeft FG Food Labs een Michelinster en een prijswinnend houten interieur. Ik kwam voor de daken, maar ik pik zo ook verrassende stukjes stad mee. “Typerend voor Rotterdam”, vindt Wienese, die hier tien jaar geleden kwam wonen. “Een liefde die zich langzaam maar zeker aan je ontvouwt.”

Stek voor reflectie

Van het buurtje achter het stadhuis word ik ook al blij. Daar schittert het Timmerhuis, ontworpen door OMA, het architectenbureau Rem Koolhaas. Het is een wolk van glas en staal, die is vastgeplakt aan het Stadstimmerhuis, een naoorlogs pand waar de gemeente aan de wederopbouw werkte. Op de nieuwe aanwas liggen twee dakterrassen van penthouse-eigenaren, die deze graag voor zichzelf houden.

Wel hebben we met de Dakentour toegang tot De Heuvel, het aan het Grotekerkplein gelegen wederopbouwmonument dat met Europese subsidie over een paar jaar een voorbeeldfunctie moet hebben. Het pand heeft vier verschillende soorten dak: één met enkel zonnepanelen, de andere krijgen respectievelijk een tuin, vijver met loopvlonder en rooftopbar. “De Heuvel moet een plek voor gesprek worden”, zegt mijn gids. “Een stek om te reflecteren op het stadsleven en op het potentieel van het platte dak.”

Dakentour in Rotterdam Beeld Ossip van Duivenbode

Vooral ook een plek om het uitzicht eer aan te doen, dunkt me. Vanaf het balkon van De Heuvel is er goed zicht op de Laurenskerk, Rotterdams enige overgebleven middeleeuwse monument. Een paar honderd meter verderop is het dak van de Markthal te zien, een recent icoon van de stad.

Daarmee zijn we pas halverwege de route. Die voert onder meer nog over het dek van parkeergarage van het WTC-gebouw, en de niet openbaar toegankelijke bovenste verdieping van het illustere art deco-hotel Atlanta om rondom nog wat speciale daken te spotten.

Vanuit Atlanta zien we in de diepte de Lijnbaan, Nederlands allereerste autoloze winkelpromenade. Ook daar zijn plannen voor, vertelt Wienese. Op beide rijen winkels veel groen en verbindende bruggen ertussen. Et voilà: het stadshart van Rotterdam is weer een lusthof rijker.

De Rotterdamse Dakentour, met gids, kost € 29 p.p. In 2,5 uur leg je 5 kilometer af. In die prijs zit onder meer een alcoholvrije cocktail bij The Suicide Club, met een fraai dakterras en uitzicht. Zie insiderotterdam.com.

Je kunt ook op eigen houtje een dakenroute afleggen, met een app als gids. Zie rotterdamroutes.nl. Ook deze route is 5 kilometer lang en duurt 1,5 uur.

‘Het Rotterdamse dakenboek’ van Esther Wienese kost €39,95 en is onder meer te koop op nai010.com.

Voor ‘Het mooiste Nederland’ probeert de redactie van Trouw de mooiste fiets- en wandelroutes door Nederland uit. Lees meer in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden