TaalPeter-Arno Coppen

Je bent iemand nodig, in Drente althans

Naar aanleiding van de aflevering over hebben dat het nieuwe zijn zou zijn (dan wel dat we met zijn het nieuwe hebben zouden hebben), schrijft een lezeres mij dat veel Drentenaren zeggen ‘We zijn nog twee mensen nodig’ in plaats van ‘Er zijn nog twee mensen nodig’ of ‘We hebben nog twee mensen nodig’. “Zelfs op de school waar ik werk, wordt deze zin gerust in een nieuwsbrief geplaatst!”, voegt zij er verontwaardigd aan toe. “Hoe kan ik uitleggen dat het werkwoord ‘zijn’ in zo’n zin niet correct is?”

Het ligt voor de hand om te denken dat ‘We zijn twee mensen nodig’ een soort mengvorm is (contaminatie) door verwarring van de twee vormen ‘Er zijn twee mensen nodig’ en ‘We hebben twee mensen nodig’. Maar het is waarschijnlijker dat het hier een regionale of dialectische invloed betreft.

Terug naar voor de Middeleeuwen

Een blik in de etymologische naslagwerken bevestigt dit. De oorspronkelijke betekenis van ‘nodig’ (we praten nu over de tijd nog vóór de Middeleeuwen) was iets als ‘behoeftig’, waaruit zich later ‘gierig’ ontwikkelde, allemaal eigenschappen van personen. Dit werd dan gecombineerd met een tweede naamval: ‘nodig zijn van iets’ in de betekenis ‘behoefte hebben aan iets’.

In feite is de standaardtalige vorm dus de ontspoorde vorm en houden de Drentenaren aan een oude vorm vast. Weliswaar vond die ontsporing al tijdens de Middeleeuwen plaats, maar dit illustreert misschien iets van Drentse vasthoudendheid.

Je kunt dus niet uitleggen dat het niet ‘We zijn iets nodig’ kan zijn. Je kunt alleen opmerken dat de Standaardtaal op een gegeven moment voor ‘hebben’ gekozen heeft.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden