Review

Jazzfans in Kaapstad deinen het liefst voor eigen sterren

,,Herbie is cool, man'', roept een jongeman. ,,Yeah, maar Jimmy is hot'', antwoordt zijn vriend, terwijl ze in de zwoele avondlucht naar het buitenpodium lopen. Waar internationale beroemdheden als Herbie Hancock dit weekeinde North Sea Jazz Capetown de allure gaven van het gelijknamige festival in Den Haag, brachten lokale muzikanten het Zuid-Afrikaanse publiek het meest in vervoering. ,,Voor hem ben ik speciaal gekomen'', zegt een vrouw, zachtjes deinend op de muziek van het jonge gitaarfenomeen Jimmy Dludlu.

Esther Bootsma

Het heeft bloed, zweet en tranen gekost, en vooral een heleboel geld, maar het eerste North Sea Jazz Festival in Kaapstad mag redelijk succesvol worden genoemd. Hoewel de organisatoren door de magere voorverkoop tamelijk bezorgd waren, kwamen er toch 8000 bezoekers op af. Daarmee was het het grootste jazz-festival dat ooit in Afrika heeft plaatsgevonden. Met dit festival is de droom uitgekomen van de Zuid-Afrikaanse jazzminnaar Rashid Lombard, die twee jaar geleden al zijn moed bijeen schraapte en de organisator van North Sea Jazz Den Haag benaderde voor een gelijknamig festival in Kaapstad. Eerdere pogingen tot een groot jazzfestival in Zuid-Afrika strandden in 1994 en 1995, door wanorganisatie en sponsors die zich terugtrokken. Maar de mix van het professionalisme van co-organisator Theo Van den Hoek van het Nederlandse bureau Mojo-concerts, en Lombards idealisme stond garant voor succes, al dreven Mojo's kwaliteitseisen de Zuid-Afrikanen soms tot wanhoop.

Het tweedaagse festival is een exacte kopie van de Haagse variant, met hetzelfde logo, dezelfde mega-advertenties en de vier podia waarop concerten elkaar overlappen. De locatie, het Good Hope Centrum, blinkt niet uit in stijl en sfeer, maar de lelijkheid ervan wordt grotendeels aan het oog ontrokken door de duizenden bezoekers, stalletjes met cd's en T-shirts van North Sea Jazz Capetown, de bierbarren en voedselkraampjes. Alleen de take-away-curry is Zuid-Afrikaans; verder waan je je in Den Haag.

De aftrap verloopt helaas niet vlekkeloos. Iedereen die zich had gehaast om op tijd te zijn voor de eerste hoofdact wordt teleurgesteld: zulu-zangeres Busi Mhlongo zit vanwege het slechte weer vast in Johannesburg. ,,Dit is nou typisch Afrikaans'', verzucht een Nederlandse toeschouwer, doelloos rondslenterend over het vip-terrein met witte tenten die zijn afgehuurd door bedrijven. Wanneer het festival een uurtje later toch echt begint en de geluidskwaliteit goed blijkt te zijn, verdampt de ergernis echter al gauw.

Op de kleinere podia wordt het publiek langzaam opgewarmd door artiesten als Winston Mankunku, voor de eerste hoofdact van de Amerikaanse veteraan Herbie Hancock. Zijn gladde show, met een experimentele Braziliaanse percussionist, is indrukwekkend, al is de gecompliceerde jazz een behoorlijke aanslag op de hersenen. Voor wie Herbie een beetje te veel wordt, treedt in een kleinere zaal echter de charmante 72-jarige saxofonist Johnny Griffin op en maakt Jimmy Dludlu buiten onder de sterren een grote menigte aan het dansen.

'Geweldig', zegt Joshua, een mollige verkoper van computerapparatuur. ,,Ik luister altijd naar jazz. Ik ben vrijgezel, dus als ik in mijn kleine keukentje sta te koken, zet ik de muziek keihard aan.'' Hij doet voor hoe hij achter de potten en pannen staat te swingen. ,,Het duurt altijd wel wat lang voor mijn eten klaar is.''

Wanneer Zuid-Afrika's beroemdste jazzmuzikant Hugh Masekela tegen halftwaalf het podium betreedt, zit de stemming er goed in. Hoewel de helft van de 32 bands afkomstig is van het noordelijk halfrond (uit Nederland Michiel Borstlap en de New Cool Collective), is voor organisator Lombard het optreden van Masekela en de andere Zuid-Afrikaanse artiesten de kroon op zijn werk. Velen van hen werden door het apartheidsbewind verboden en waren gedwongen in ballingschap te leven, waardoor de ontwikkeling van de Zuid-Afrikaanse jazz een achterstand van tientallen jaren opliep vergeleken met de rest van de wereld. Aan hen heeft Lombard 'zijn' festival opgedragen, in de hoop dat ze de komende jaren allemaal kunnen spelen op North Sea Jazz Capetown. ,,Dit festival zal Zuid-Afrika een prominente positie in het internationaal jazzcircuit opleveren'', aldus Lombard.

Voor een prominent festival heb je echter internationale sterren nodig, zoals dit jaar Tania Maria, Ronny Jordan en Youssou N'Dour, en die kosten veel geld. De organisatoren zullen dan ook lang afhankelijk blijven van sponsors, zoals de Nederlandse regering, die 250000 gulden heeft bijgedragen. Het budget voor dit eerste festival was 2,5 miljoen gulden, en het verlies wordt geschat op zo'n 600000 gulden. Volgens Lombard zal het minstens drie tot vier jaar duren voordat ze quitte spelen, maar hij maakt zich daar geen zorgen over: North Sea Jazz Den Haag leed immers ook tien jaar verlies. En dat festival viert dit jaar toch zijn vijfentwintigste verjaardag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden