Review

Janssons: zalige kerst

De televisiecamera's stonden op volle sterkte opgesteld, want de Avro had besloten dat heel Nederland live getuige moest kunnen zijn van the battle of conductors tijdens de Kerstmatinee. Dirigent Mariss Janssons dirigeerde het Concertgebouworkest en dirigent Daniel Barenboim speelde piano in het eerste pianoconcert van Brahms. Het programma na de pauze zal op een later tijdstip worden vertoond.

Sandra Kooke

De vroegere piano-opnames van de 62-jarige Barenboim zijn vermaard, maar van pianospelen kwam het de laatste decennia niet veel meer, want het dirigeren nam hem steeds meer in beslag. En naast het dirigeren ging veel aandacht naar de politiek. De Joods-Russische Barenboim zet zich in voor Palestijnse kinderen en haalt zich regelmatig de woede van Joodse politici op de hals door voor de oer-Duitse nazi-lieveling Wagner te pleiten. Zo langzamerhand richt hij zich weer meer op de piano. Zijn recital in 2002 in de serie Meesterpianisten was geen succes, maar Janssons wilde hem graag als solist in dit concert. Daarom nam hij zaterdagmiddag tijdens de Kerstmatinee plaats aan de vleugel.

Het werd een bijzondere belevenis. Brahms' pianoconcert zal zelden zo elektrificerend geklonken hebben. Barenboim had ons gewaarschuwd. In een interview met de Volkskrant pleitte hij voor antiroutine in de muziek. Routineus werd de uitvoering allerminst, eerder een avontuur in een emotionele achtbaan. Dat deze in goede banen werd geleid was te danken aan Janssons. Orkest en pianist zetten beiden in op hartstocht en wakkerden die bij elkaar aan. Janssons zweepte het orkest op tot een prachtige, ronkende diepte, waarin de Hongaarse achtergrond van Brahms mooi belicht werd.

Daarbinnen nam Barenboim af en toe onbetamelijk veel tijd om de aandacht te vestigen op zijn bijdrage. Die bestond in het eerste deel vooral uit ruig spel, waarin de klankschoonheid en helaas ook de gelijkheid werd opgeofferd aan muzikaal vuurwerk. Maar Janssons hield de teugels strak in handen. In het langzame middendeel speelde het orkest zeldzaam mooi en met een innige intensiteit en diepzinnigheid waar Barenboim niet helemaal een antwoord op had. In het laatste deel vonden ze elkaar weer in een meeslepend en stormachtig einde.

Dat Barenboim zijn collega hoog heeft zitten bleek na de pauze. Ongedoucht nam hij plaats op het balkon om met de partituur in de hand de verrichtingen van Janssons in Rachmaninovs Symfonische dansen te volgen.

Janssons voelde zich duidelijk thuis bij de Rus. De dansen werden met een grote kleurenrijkdom en natuurlijke timing gebracht. De ouderwets royale strijkersklank die Janssons van zijn orkest vraagt, is ideaal voor deze muziek. Brahms en Rachmaninov mogen dan een vreemd duo voor een kerstconcert vormen, Janssons zorgde ervoor dat het een geslaagd feest werd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden