cultuur

Janne Schra ziet de horizon met haar nieuwe album 'OK'

Janne Schra: 'Ik zocht iemand die zei: zo is het goed. Maar waarom? Het is mijn muziek.' Beeld Martijn Gijsbertsen

Op haar vorige album vroeg Janne Schra zich af waarom ze altijd maar op zoek was naar meer. Alles was toch goed? Maar dat is het nu pas. Misschien. Met een nieuw album, 'OK'.

Ja, Janne Schra gelooft dat ze tot rust is gekomen, vertelt ze op een terras in Amsterdam-Noord. In ieder geval meer dan voorheen. Ze was altijd het type dat schepen verbrandde zodra die in gerieflijk vaarwater terechtkwamen. Met haar succesvolle eerste band Room Eleven stopte ze in 2009 en ze vervolgde haar carrière als Schradinova. Toen dat lekker begon te lopen, werd het simpelweg Janne Schra. 'OK' is het derde album onder eigen naam.

Nieuwe ervaring

Toen de verplichtingen rond voorganger 'Ponzo' (2015) achter de rug waren, stapte Janne Schra in het vliegtuig. Ze wilde reizen. Vrij zijn. Eindelijk even niet de muziek achterna. In Australië werd ze opgenomen in een vriendengroep die 'veel te cool' voor haar was. Zij genoten van totale vrijheid, dansten elk weekend tot laat in de club. Een nieuwe ervaring die ze bezingt in het liedje 'Good God'.

Een andere reis ging naar Amerika, waar ze op het showcasefestival SXSW speelde. Ze ontmoette een groep muzikanten en samen deden ze wat optredens. Voor de lol, zonder plan. "Ik heb daar ook een week takjes geknipt op een wijngaard. O ja, dacht ik, zo kan het ook. Er zijn mensen die dit werk elke dag doen en óók geluk ervaren. Het hoeft niet altijd succesvol te zijn. Ik ben veel te streng voor mezelf geweest. Elke stap moest tot een volgende leiden: horizon, horizon, horizon."

Mes en vork

Janne Schra groeide op in Huizen, waar haar ouders een zeilschool hadden. Bij een vriendinnetje leerde ze met mes en vork eten toen ze dertien jaar was. Het woord 'nee' viel zelden in huize Schra. Dat klinkt niet als een huishouden dat het idee van de prestatiemaatschappij hoog in het vaandel draagt.

"Nou, mijn vader vond het wel belangrijk dat ik mijn best deed op school. Die drang naar succes zit verankerd in onze samenleving. Kijk naar de termen hoog- en laagopgeleid. Niemand die denkt: wat is dit voor kind? Houdt ze van tekenen? Laat haar dat dan doen. Ik merk dat succes voor mij steeds minder belangrijk wordt. Het heeft iets zieligs. Wat is dat, die schreeuw om aandacht?"

De persoonlijke worsteling met verwachtingspatronen vertaalde ze naar het dromerige 'Paris Syndrome', een niet-erkende stoornis die reizigers treft wanneer een bestemming in het echt minder sprookjesachtig blijkt dan in de aanbiedingsfolder. Iets om over na te denken: een klein jaar geleden beviel Schra van een dochter.

"Ik hoop dat ik sterk genoeg ben om haar te steunen in wat ze leuk vindt. Dat het mij niets kan schelen wat dat dan is. Of dat gaat lukken? Ik moet het nog zien. Thuis heb ik een gouden plaat, artikelen, foto's, een map vol dingen die succes uitstralen. Ik ga het niet weggooien, maar ik weet eigenlijk niet waar het goed voor is. Ik voel me zo'n kneus dat ik die dingen bewaar."

Ze klinkt haast beschaamd als ze het voorstelt, aan het eind van het interview: zal ik je een foto van mijn dochter later zien? De eerste keer dat ze haar telefoon uit haar tas pakte, had het een andere reden. Als muzikant kun je op Spotify live de teller van het aantal mensen dat naar je liedjes luistert, zien oplopen. Telkens wanneer iemand ergens ter wereld op de playknop knikt, trilt in Amsterdam-Noord een telefoon. We testen de tool met 'Bluebird', een ander liedje van haar nieuwe album. Schra zag zo'n beestje pronken met zijn lange staartveren, de uitslover. Het tafereel was even weerzinwekkend als herkenbaar.

Maar het toestel ligt roerloos op tafel. "Er zou toch wel één gek zijn?" Ze pakt haar telefoon. "Misschien is hij stuk?" Na een paar minuten komt de verlossing. Meteen volgen nog twee trillingen. "Yes! 'Bluebird' doet het niet zo goed. 'Lights' ging veel beter, die loopt nog steeds hard. Of het mij iets kan schelen? Mwoah. Die cijfers zeggen niets. Misschien staan die liedjes in afspeellijsten van koffiebars of worden ze gespeeld om baby's in slaap te krijgen. Die staan gewoon aan terwijl niemand luistert. Ik ben er niet maniakaal mee bezig. Soms. Het hangt van mijn stemming af."

Gesnotter

Met die stemming zit het vandaag wel goed. De zangeres is verkouden, maar ze lacht voortdurend door haar gesnotter heen. In haar mediaoptredens kwam ze altijd al als een vrolijke vrouw naar voren, maar haar muziek liet een grilliger beeld zien. De lichtvoetige, opgewekte jazzpop kon flink schuren met de teksten, met Schra's overpeinzingen over het menselijk bestaan. Op 'OK' komen toon en inhoud veel sterker overeen. Is de definitieve horizon bereikt?

"Ik vind het ingewikkeld om daar ja op te zeggen. Vlakbij mijn huis hangt een bord dat me raakte. 'Bestemming bereikt', staat erop. Soms fiets ik erlangs en denk ik: echt niet. Op andere dagen: ja, het klopt, het is prima zo. Niet dat ik klaar ben. Ik wil nog oneindig veel maken, onderzoeken, zeuren. Maar misschien hoef ik mezelf er niet meer in te stoppen, wordt mijn toekomstige werk meer beschouwend van aard."

Janne Schra, Nederlandse, zangeres. Beeld Martijn Gijsbertsen

Eigen huissleutel

Gek is die gedachte niet. Het kan altijd weer gaan kriebelen, maar de zangeres die haar hele volwassen leven dankzij anti-kraakregels van stad naar stad en van woning naar woning hopte, bezit voor het eerst in haar leven de sleutel van een huis waar ze altijd kan blijven. Als ze het kan blijven betalen, haast ze zich te zeggen. Voor het eerst doet ze haar best in de buurt. Ze organiseerde een zangworkshop, ze wil graag mensen leren kennen.

Ook op het relationele vlak lijkt ze tot rust gekomen. Ooit zei ze dat twee jaar een mooie tijd is. "Dat vind ik nog steeds. Na twee jaar begint een relatie moeilijk te worden. Waarom zou je dan niet gewoon stoppen? Dat klinkt vrijgevochten, hè? Maar stoppen is de makkelijkste weg. Het is misschien toffer om de verschillen te overwinnen, om te kijken of je dichter bij elkaar kunt komen."

"Er heerst in onze samenleving het idee dat je pas geslaagd bent met huisje-boompje-beestje. Nu ik een kind heb, vraagt iedereen: en, denk je al aan een tweede? En natuurlijk moet dat dan een jongetje worden. Maar het mag wel eens klaar zijn met dat gedoe. Wie alleen is of geen kinderen heeft, kan prima gelukkig zijn."

Een stijlbreuk met haar eerdere werk is 'OK' niet, maar opvallende verschillen zijn er wel. Het album werd zonder externe producer gemaakt en in eigen beheer uitgegeven. Niet vanwege slechte ervaringen, gewoon omdat ze het zelf wilde doen. Ook nieuw is het gebruik van grootse metaforen.

"Ik zocht altijd naar de bijzonderste vergelijkingen. Nu koos ik ervoor om planeten, vogels en de oceaan in te zetten. Alles bij elkaar ontstaat er een soort tropisch eiland. Daar moest het muzikaal ook eindigen. Het was een uitdaging om ondanks die voor de hand liggende beeldspraak niet in clichés te vervallen."

Onbewust werd ze misschien beïnvloed door M. Vasalis. Samen met het Noordpool Orkest zette Schra de poëzie van de in 1998 overleden dichteres op muziek. Een gedicht over de Kleine Zeemeermin inspireerde tot het rijk georkestreerde 'Ocean'. "Ik was vroeger gefascineerd door die Disneyfilm. Nu denk ik: wat een zwak wijf! Die zeemeermin heeft het leuk daar, onder water. Lekker muziek maken en zo. En dan komt er een mooie, rijke man en meteen geeft ze haar stem op en haar hele identiteit met die staart en zo. Alleen voor een buitenkant!

"Ja, ik ben die persoon ook vaak geweest. Ik heb de alwetende alfaman altijd interessant en aantrekkelijk gevonden. Ook daarom wilde ik zonder producer werken, gewoon samen met mijn band dingen uitvogelen. Ik zocht bevestiging, iemand die zei: zo is het goed. Maar waarom? Het is mijn muziek."

OK van Janne Schra is nu uit. In september toert ze langs de Nederlandse clubs. 

Lees ook:

Trouw's recensie van Jannes vorige cd: 'Ponzo' is een plaat waar je acuut blij van wordt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden