Interview

Jameszoo gaat op ADE op zoek naar de uitdaging

Beeld Merlin Daleman

Woensdag staat Jameszoo met het Metropole Orkest op het ADE-podium. Het is een nieuw hoogtepunt in de razendsnelle carrière van de 26-jarige Bosschenaar, die de grenzen tussen (free)jazz en elektronica opzoekt, en verlegt.

Mitchel van Dinther alias Jameszoo is net terug van een optreden in Seoel. Dergelijke reisjes zijn geen uitzondering meer sinds zijn debuutalbum 'Fool' werd uitgebracht op het Amerikaanse kwaliteitslabel Brainfeeder. Het label van de experimentele hiphopproducer Flying Lotus is geknipt voor Van Dinther. Muziek klinkt voor hem al snel te gewoontjes. Altijd zoekt hij naar manieren om zichzelf uit te dagen. Je ziet dat aan de diverse live uitvoeringen van 'Fool': hij speelde het in zijn eentje, maar toerde ook met trio, kwartet en kwintet. De orkestbewerking lijkt een logische vervolgstap, maar is dat wel zo? Waar Van Dinther graag de randen opzoekt, is het Metropole Orkest over het algemeen populair en toegankelijk.

"Ik heb iemand deze samenwerking 'Jameszoo on ice' horen noemen", zegt Van Dinther in zijn vaste koffietentje in zijn woonplaats Den Bosch. "Daar heb ik hard om gelachen. Daarna schrok ik toch een beetje. Jameszoo on ice, dat moet niet gebeuren. Ik heb Youtube afgestruind naar opnames van het Metropole Orkest en ik heb ze een paar keer live gezien. Ze kunnen geweldig spelen, ze hebben fantastische solisten. Er zijn een hoop stukken die ik supergoed vind. Er zijn er ook die minder in de lijn van mijn smaak liggen."

Hoe voorkom je dat deze bewerking in de 'minder'-categorie terechtkomt?

"Er schuilt een gevaar in orkestbewerkingen van elektronische muziek. Een technoproducer kiest niet voor niets voor een bepaalde baslijn. Het gaat om klankkleur, om timbre; er zit meer achter dan alleen de noten. Wanneer je die melodie door een vakbekwame violist laat spelen, denk je als elektronische muzikant al snel dat het goed klinkt. Je bent verbluft. Dat belemmert je gehoor. Mijn voordeel is dat 'Fool' bijna geheel akoestisch is opgenomen. De arrangeurs van het Metropole Orkest maken orkestbewerkingen, die ik krijg opgestuurd als MIDI-bestanden. Dat zijn niet verfijnde digitale reproducties. Sonisch gezien klinkt dat weinig imposant. Juist daardoor kan ik goed beoordelen of de arrangementen naar wens zijn. Tot op de milliseconde kan ik aangeven wat ik anders wil. Soms zijn dat details, soms stel ik grote aanpassingen voor. Van sommige nummers zijn we inmiddels bij de zevende versie."

Het Metropole Orkest werd in 1945, op voorspraak van het koningshuis en de regering in ballingschap, opgericht om het volk hoop en vertier te bieden. Associeer je die termen ook met jouw muziek?

"Ik weet dat mijn muziek niet middle of the road is, maar ik voel me thuis bij de term 'vertier'. Ik hoop mezelf er nooit op te betrappen dat ik een drempel opwerp. Van pretentie wil ik ver blijven. In de jazz en de gecomponeerde hoek wordt vertier als vies ervaren. Ik denk dat het juist belangrijk is. Je moet niet bang zijn voor het feit dat je een entertainer bent. Maar hoop? Nee, ik geloof niet dat mijn muziek hoop biedt. Zeker niet in bange dagen. Dan kun je beter ergens anders naar luisteren."

Op dancefestivals als ADE behoor je doorgaans tot de minst toegankelijke muzikanten.

"Daar is niets aan te doen. Wanneer je er als kunstenaar voor kiest een stap te doen in de richting van wat 'de mensen' willen, verlies je je functie. Je moet jezelf laten zien. Ik maak dingen die ik mooi vind en ik ben erachter gekomen dat een kleine groep het met mij eens is. Op een andere manier zou ik het niet kunnen.

"Het zou raar zijn om te pretenderen dat je ergens je ziel en zaligheid in stopt, terwijl je stiekem, als een verkapte goocheltruc, door de knieën gaat. Dat vind ik nog minder respectvol dan die drempel waar we het over hadden. De gedachte dat je je publiek niet in staat acht om je muziek te kunnen begrijpen en ze daarom te behandelen als kinderen! Ik zie dat soms bij anderen. Het kan je succes brengen, maar voor de muziek is het dodelijk."

Welke positie neem jij in op jazzfestivals?

"Ik behoor niet tot het toegankelijkste deel van de line-up, maar ook niet tot het ontoegankelijkste. Bezoekers zijn daar vaak toegewijd; ze willen het graag begrijpen. Op popfestivals waardeert het publiek vooral het muzikantschap. Het komt voor dat we dit publiek 'out freaken', dat we het met onze improvisaties te gek maken."

Is er woensdag ruimte voor improvisatie, of ligt alles vast?

"We hebben momenten ingebouwd waarop solisten de ruimte krijgen. Gelukkig kon dat; de helft van de lol op het podium zit hem daarin. Het orkest legt de basis voor de solisten. Zelf ben ik natuurlijk geen partij voor bandgenoten als Niels Broos, Binkbeats en John Dikeman, maar ik zal zeker een poging wagen."

Van Dinther laat geen kans onbenut om zijn eigen tekortkomingen te benadrukken. "Ik heb geen historie in het schrijven voor orkesten", zegt hij een paar keer. En: "Ik ben bang dat het Metropole Orkest denkt dat ik een supergewiekste componist ben". Is die bescheidenheid stiekem een verdedigingsmechanisme?

"Dat zou kunnen, maar ik zie het oprecht zo. Ik heb geen klassieke scholing genoten. Ik ben gewoon een gast die met vallen en opstaan een album heeft gemaakt. Maar ik moet toegeven dat ik mij, heel langzaam, comfortabel begin te voelen bij het idee dat mijn album gewaardeerd wordt."

In een vorig leven speelde je taekwondo op hoog niveau. Je won internationale toernooien. Daar hoort een winnaarsmentaliteit bij. Dat is moeilijk te rijmen met je bescheidenheid.

"Competitie wordt in de muziek ordinair gevonden. Geloof me, ik ben supercompetitief. Ik wil in ieder geval van mezelf winnen. Natuurlijk zal ik nooit piano spelen als Steve Kuhn of McCoy Tyner, maar ik wil wel een goede componist worden. Daarin maak ik stappen. Het is alleen niet echt tastbaar. Bij taekwondo won ik een toernooi en was dan dus de beste. In de muziek werkt dat niet zo."

Er zijn prijzen en lijstjes. Je kritieken waren bijna overal goed.

"Ik heb één prijs gewonnen, de John Peel Award. Over het algemeen ben ik positief gerecenseerd. Dat is leuk, ja. Dat streelt mijn ego."

Is dat vergelijkbaar met het winnen van een taekwondotoernooi?

"Voor een kind is dat wat abstract. Ik deed het deels vanwege de groepsdynamiek op de sportschool. Andere mensen waren blij als ik won."

Je ging tot het uiterste in die sport. Je meniscus werd doormidden getrapt, je hebt je enkelbanden zes keer gescheurd, de tanden die je bloot lacht zijn van kunststof. Waarom ging je telkens weer de ring in?

"Stoppen was niet logisch, het ging immers goed. Ik herinner me de finale van een internationaal toernooi, waarin ik ten val kwam. Mijn tegenstander trapte met zijn hiel op mijn voortanden. Mijn tandvlees lag eruit, mijn mond zat onder het bloed, de vellen hingen eraan. Bij de EHBO zeiden ze dat ik de wedstrijd uit mocht vechten. Dat heb ik gedaan. Ik won. Ik zat op dieet toen om binnen de gewichtsklasse te blijven, maar als ik won mocht ik naar de McDonald's. Die avond ging dat natuurlijk niet. Daar was ik echt gepikeerd over. Ik was elf of twaalf jaar oud. Vechten is niet altijd leuk. Je hebt vooral zin in de ontlading naderhand."

Is dat vergelijkbaar met optreden?

"Optreden is een ramp. Het gaat om het eerste biertje na de show. Er is wel een verschil met vechten. Als je merkt dat je muziek aanslaat, kun je de ontlading al tijdens een concert voelen. Bij vechten gaat dat niet; dan krijg je klappen."

De tekst loopt door onder de foto

Beeld ANP

Kwaliteitstechno en ándere feestjes

Jameszoo verzorgt op woensdag 18 oktober met het Metropole Orkest in de Melkweg in Amsterdam de opening van het Amsterdam Dance Event. Kaarten kosten € 34,05.

Met gepaste trots presenteert Amsterdam Dance Event deze cijfers op de website: 2200 artiesten, verspreid over 140 locaties, waar vanaf morgen tot zondag 375.000 bezoekers op af zullen komen. Het is ondoenlijk even te vertellen wat daarvan allemaal de moeite waard is - dat zou nooit in dit stukje passen. Goed, een paar feesten steken er ietwat bovenuit: donderdagnacht is dat DGTL (met oa. Nina Kraviz, Âme en Modeselektor, in de Scheepsbouwloods) vrijdag Awakenings (oa. Joris Voorn en Sven Väth, in de Gashouder) en de zaterdagnacht is aan Innervisions (Dixon Marcus Worgull, te Ruigoord).

Daarnaast zijn er flink wat alternatieve feestjes, want ADE is meer dan alleen harde techno. Zo is hiphop ook elektronische muziek. Mooi dat hiphoplabels TopNotch en Noah's Ark de handen ineen slaan voor een verrassingsfeestje van eigen bodem (Waterkant, donderdag). Een festival ín een festival speelt zich woensdag en donderdag af rond het Leidseplein: Melkweg, de Sugarfactory en Paradiso zijn het toneel voor ADE Live, met acts op het snijvlak van dance en livemuziek, zoals Anna of the North, Fatima Yamaha, Bruxas en Hercules & Love Affair.

Feminisme, gender en seksisme zijn ook issues waar de dance-industrie zich mee bezighoudt, wat Women of House vrijdagavond aankaart met louter vrouwelijke dj's achter de draaitafels. En dat dansen natuurlijk niet alleen een westers verschijnsel is kun je meemaken op Eurabia met Arabische en oriëntaalse beats.

Zou Rotterdam jaloers zijn op het succes van ADE? Ongetwijfeld, en dit jaar slaat 010 terug: voor één nacht is Café Struijk in handen van Bar Rotterdam.

Locaties

Bijna zo belangrijk als de artiesten zijn de locaties waar de optredens plaatsvinden - en in het beste geval natuurlijk hoe die twee elkaar versterken. De 140 plekjes in de stad variëren van krappe kroegjes via de geijkte clubs tot de Johan Cruijff Arena, waar mega-dj's als Armin van Buuren en David Guetta geprogrammeerd staan.

Het Concertgebouw doet ook mee. Daar speelt het IJslandse duo Kiasmos, dat uiterst vriendelijke techno maakt die net zo goed in het Detroit van 1980 is geworteld als in het Weimar van 1710. In de Bijlmerbajes geeft de later dit jaar te openen lgbt-vriendelijke club Jack een voorproefje met onder meer Lady Starlight.

Colin Benders, voorheen bekend als Kyteman, en tegenwoordig in de ban van complexe modulaire synthesizers, neemt zijn intrek in het Rembrandthuis om een plaat op te nemen. Een in 2016 begonnen ADE-traditie - een optreden in de fietstunnel onder het Rijksmuseum - wordt voortgezet door de duistere Britse band Underworld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden