Recensie

Jaap van Zwedens opera 'Ring' is al met al niet slecht, maar is tot nu toe het minst geslaagde deel

Al met al niet slecht, maar tot nu toe is dit het minst geslaagde deel van Jaap van Zwedens (foto) 'Ring'. Beeld ANP

De 'Ring' is bijna rond. Maar bij het smeden van het derde deel van Wagners 'Der Ring des Nibelungen' is Jaap van Zweden wel wat problemen tegengekomen wat betreft het vinden van een goede legering. 

In deze 'Siegfried' is het verhitte edelmetaal als het ware niet goed uitgehamerd, noch in een goede vorm geslagen. En dat is best jammer, omdat de vorige delen in deze complete 'Ring' zo opvallend gaaf en goed waren.

Voor de goede orde: het Hong Kong Philharmonic Orchestra en hun chef-dirigent zelf zijn wederom in blakende vorm. Van Zweden neemt zijn geweldige musici met verbluffend resultaat mee op de avontuurlijke reis die dit risicovolle project is. Je zou de dirigent haast kunnen vergelijken met de held Siegfried zelf - 'hij die geen angst kent'. Voor de duvel niet bang, en muzikaal tot op het bot, dat tekent Van Zweden. 

De voortvarend gespeelde preludes en tussenspelen in 'Siegfried' staan allemaal als een huis, zijn opzwepend van opbouw en prachtig gedoseerd. Daaruit blijkt eens te meer hoe zeer Van Zweden de spel- en klankcultuur in Hong Kong heeft weten op te krikken, en dat hij een fantastisch oor heeft voor de kleuren en tempi in de klankwereld van Wagner. In het sinistere en spookachtige begin van de opera weet Van Zweden meteen de toon te zetten.

Problemen

De fraaiste scène van deze nieuwe live-opname (januari 2017) ligt twee aktes later, het begin van de derde akte. Wotan is als Wanderer de wereld over getrokken, maar veel wijzer is hij niet geworden. Ten einde raad haalt hij de helderziende oer-godin Erda uit haar slaap. Zij moet hem toch kunnen vertellen hoe het verder gaat. De ontmoeting tussen beide oppergoden is van begin tot eind een kolkende confrontatie. Schitterend uitgedirigeerd en magistraal gezongen door Matthias Goerne en Deborah Humble.

Maar zoals gezegd zijn er ook problemen. Cruciaal tegenvallend is de bezetting van de titelrol met de Nieuw-Zeelandse tenor Simon O'Neill. Uithoudingsvermogen in deze helse rol kan hem niet ontzegd worden, maar het timbre van de stem klinkt erg nasaal, soms zelfs karikaturaal. In de zaal zal het vast anders klinken, maar op cd lijkt O'Neills stem te veel op die van David Cangelosi, die een opvallend goede Mime zingt. Cangelosi klinkt soms zelfs donkerder en heldhaftiger dan O'Neill, en dat is best fnuikend in deze opera.

Het andere 'probleem' is de bezetting van Brünnhilde. In de vorige aflevering ('Die Walküre') zong Heidi Melton nog de rol van Sieglinde, hier is ze gepromoveerd naar de opper-Walküre zelf. De stem is donker en luid genoeg, maar heeft (nu al) een gevaarlijk klinkende 'wobble' die het geluid alle kanten op stuurt. Dat maakt dat haar begroeting van de zon geen focus heeft en verre van magisch of extatisch klinkt. Het daaropvolgende duet met O'Neill is de teleurstellendste scène van de opera, en dan ook nog de slotscène. Maar Matthias Goerne is als Wotan weer geweldig op dreef, net als Werner Van Mechelen (Alberich) en Falk Struckmann die hier de kleine rol van Fafner zingt. Al met al niet slecht, maar tot nu toe is dit het minst geslaagde deel van Van Zwedens 'Ring'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden