Interview Vakantie

Jaap van Zweden gaat op vakantie lekker vijf uur partituren bestuderen

Hoe vieren kunstenaars vakantie? Hoe laden ze hun creatieve batterij weer op? Vandaag: dirigent Jaap van Zweden neemt een kist vol partituren mee naar Zuid-Frankrijk.

Toe aan vakantie?

“Bijna. Ik ben net terug met de New York Philharmonic van een grote tournee door China. Nog een paar concerten hier in Colorado en dan zit dit zware seizoen erop. Ik begon dit seizoen als chef in New York en heb veel nieuwe stukken moeten instuderen, inclusief een complete opera. Zo’n mix van oude en nieuwe stukken, dat heb ik eigenlijk nog nooit zo meegemaakt. Het vergt een heel andere manier van werken, maar het is tegelijkertijd ontzettend inspirerend.

Ook voor het volgend seizoen moet ik al aan de gang. Nieuwe composities van Philipp Glass en Steve Reich en we hebben een meerjarig project dat we ‘Project 19’ hebben genoemd. Het is honderd jaar geleden dat aan de Amerikaanse grondwet het 19de amendement werd toegevoegd, zodat vrouwen konden gaan stemmen. Daarom hebben we 19 vrouwelijke componisten om een stuk gevraagd.”

Dus waar een normaal mens boeken in zijn koffer stopt, gaan er in die van u alleen maar partituren?

“Een koffer? Ik sta nu voor een kist. Nee, niet mijn kist. Maar een enorm geval, waar alle partituren ingaan inderdaad. Boeken lezen, dat gaat voorlopig niet. Daar heb ik de komende jaren echt geen tijd voor. Ik ontspan ’s avonds weleens met een filmpje. Ik ben wat betreft muziek ook gewoon te enthousiast om het even op zijn beloop te laten. En te perfectionistisch misschien, ik wil het zo goed mogelijk voorbereiden. Als je op een eerste repetitie voor het orkest staat, moet je niet met je hoofd in de partituur zitten, maar moet de partituur in je hoofd zitten. De kist gaat dus mee naar Zuid-Frankrijk waar we met de kinderen en de twee kleinzoons heen gaan. Ze zijn er al aan gewend dat ik zo’n vijf uur per dag met mijn neus in de noten zit.

De kinderen gaan ’s avonds vaak uit en komen laat thuis. Tegen de tijd dat die eens opstaan voor het ontbijt, heb ik er al drie uur partituurstudie opzitten. Ik sta altijd om zeven uur op. Ik heb ‘Erwartung’ van Schönberg, waarmee we in New York het seizoen openen, al bijna in mijn hoofd zitten. Geen peulenschil. Tijdens mijn vakantie in Frankrijk ga ik even terug naar Amsterdam om alvast te werken met de sopraan die ‘Erwartung’ gaat zingen.”

Geen zon , zee en zwemmen?

“Nee, amper. Maar ik ontspan juist heel erg van dat studeren. En op zo’n vakantie zit er niet allerlei andere druk op mijn agenda, mensen die de hele dag door van alles van me willen. Nee ik word er echt heel rustig van.

Vroeger als violist was het wel iets anders. Dan kon ik weleens twee weken lanterfanten, al begon ik me daarna toch wel weer zorgen te maken. Dan kreeg ik echt angstvisioenen dat mijn vingers niet op tijd in vorm zouden zijn voor het nieuwe seizoen. Straks in Zuid-Frankrijk blijft er na die vijf uur studie ook genoeg tijd over om van mijn kinderen en kleinkinderen te genieten.”

Hoe zagen uw vakanties eruit toen u zelf een kind was?

“Ik ging nooit op vakantie met mijn ouders. Er was gewoonweg geen geld voor. Van mijn zesde tot mijn vijftiende ging ik met de speeltuinvereniging van het Amsterdamse Hoofddorpplein op kamp in de Kwartjesberg op het Drouwenerzand in Drenthe. Mijn ouders betaalden 25 gulden en dan kon ik daar twee weken verblijven. Ik kreeg 50 cent zakgeld per dag, voor een ijsje of zo. Het eerste jaar had ik wel wat heimwee, maar daarna heb ik er alleen maar fantastische herinneringen aan. Via Facebook spreek ik nog steeds weleens vriendjes die ik destijds in de Kwartjesberg heb ontmoet. Lachen.”

Lees ook:

Bert Wagendorp ligt op de bank (om bij te tanken)

Hoe vieren kunstenaars vakantie? Hoe laden ze hun creatieve batterij weer op? Vandaag: schrijver Bert Wagendorp kijkt onafgebroken naar saaie sprintetappes in de Tour de France. 

De New York Philharmonic is blij met nieuwe orkestleider Jaap van Zweden: ‘Hij is een echte leider’

In 1987 nam violist Jaap van Zweden voor het eerst schutterig een dirigeerstokje in zijn handen. Het onopmerkelijke begin van een dirigentencarrière. Drie decennia later begint Van Zweden, die door critici hier veeleisend wordt genoemd, als chef-dirigent van de New York Philharmonic. ‘Ik ben grootvader geworden, dan treedt de mildheid binnen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden