Review

'Jaag die hond weg, ik ben zijn moeder niet'

De Griekse schrijver Pavlos Matesis (1929) is in Nederland nog geheel onbekend maar 'De moeder van de hond' uit 1990, was (en is) in Griekenland een bestseller. De roman is een soort anti-heldendicht over de 'actrice' Rarahu. Het heeft de vorm van een lange monoloog over haar jeugd in een klein plaatsje, dat ze Bolwerk noemt. Tijdens de oorlog, als haar vader naar Albanië is vertrokken om 'voor de natie' te vechten, gaat haar moeder een verhouding aan met een Italiaanse officier om te zorgen dat er nog iets te eten op tafel komt. Na de oorlog wordt ze met andere 'collaboratrices' kaal geschoren en op een open vrachtwagen door het dorp gereden. Rarahu rent achter de auto aan en haar moeder roept in een vlaag van verstandsverbijstering: 'Jaag die hond weg, ik ben zijn moeder niet.' Na deze dag zal de moeder nooit meer spreken.

In Bolwerk is het leven nu ondraaglijk geworden en Rarahu besluit met haar moeder naar Athene te vertrekken. In Athene kraken ze een bunker en houden zich twee jaar met bedelen in leven. En dan krijgt Rarahu door bemiddeling van haar 'weldoener', een lokale politicus uit haar geboortedorp, een staatspensioen, vanwege de oorlogsverdiensten van haar vader. Ze koopt een flatje en wordt 'actrice'.

Langzaamaan gaan werkelijkheid en verbeelding steeds meer door elkaar heen lopen. Wat aanvankelijk een verhaal leek over de traumatische jeugd blijkt voor een groot gedeelte de verwarde verbeelding van een psychotische vrouw. Op het laatst komt alles dat zij verteld heeft in een heel ander daglicht te staan. Hoewel haar geschiedenis eigenlijk intens treurig is, schiet je voortdurend in de lach door de manier waarop Rarahu gebeurtenissen en mensen om zich heen beschrijft. De gruwelijkste zaken worden vaak heel terloops verteld, de kleinste voorvallen (de dood van haar krielkipje), kunnen een enorme dramatische lading krijgen. En de bedeltochten met de invalide medebewoner zijn een groteske klucht met een verschrikkelijk wrede afloop. Maar overal weet de schrijver een prachtig evenwicht te vinden tussen ironie en melancholie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden