Taal Ton den Boon

Is het gepast om migrantenkampen te typeren als concentratiekampen?

Half juni duidde de democrate Alexandria Ocasio-Cortez Amerikaanse migrantenkampen aan als concentratiekampen. Critici vonden dat ongepast: concentratiekamp zou alleen gebruikt mogen worden voor de kampen die de nazi’s voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog inrichtten om mensen te vernederen, dwangarbeid te laten verrichten en te vermoorden. Zij vonden dat Ocasio-Cortez de term concentratiekamp deva­lueerde (en zo de slachtoffers van de Holocaust schoffeerde). Daartegenover stelden haar medestanders dat concentratiekamp een soortnaam is voor kampen waarin een overheid groepen mensen zonder proces opsluit.

Het is een netelige kwestie. Zo kreeg de paus veel kritiek toen hij in 2016 Griekse vluchtelingenkampen vanwege het lage voorzieningenpeil ‘concentratiekampen’ noemde.

Van oudsher is concentratiekamp inderdaad een soortnaam voor interneringskampen. Rond 1900 raakte het woord in die betekenis courant voor de kampen waar de Engelsen Afrikaner boeren interneerden. Vlak na de opening van Dachau, in 1933, veronderstelde de Joods-Duitse taalkundige Victor Klemperer al dat ‘men in de toekomst, als het woord concentratiekamp valt, aan het Duitsland van Hitler, en alleen aan dat van Hitler zal denken’.

De geschiedenis heeft hem daarin gelijk gegeven toen bleek dat veel Duitse kampen in feite vernietigingskampen waren. Door deze betekenisbeperking ligt er een taboe op het gebruik van het woord concentratiekamp voor andere kampen. Wellicht heeft Ocasio-Cortez dit taboe juist willen doorbreken om zo extra aandacht te vragen voor de misstanden in de Amerikaanse ­interneringskampen.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden