Taal Ton den Boon

Is er een verschil tussen ‘u hebt’ en ‘u heeft’?

Vorige week gebruikte ik in deze rubriek de vervoeging ‘u heeft’. Een lezer reageerde: “U hebt waarschijnlijk op school geleerd dat ‘u’ een tweede persoon is en dus met ‘hebt’ in plaats van ‘heeft’ moet worden vervoegd.”

Over de vraag of het voornaamwoord u etymologisch gezien een tweede of derde persoon enkelvoud is, is het laatste woord nog niet gezegd. Wel merkt de Etymologiebank op dat u in de oudste schriftelijke vindplaatsen met werkwoordsvormen in de tweede persoon wordt gecombineerd. Toch wil dat niet zeggen dat u heeft fout is.

Al in de 19de eeuw wordt het gewoon om u te combineren met een werkwoordsvorm in de derde persoon: u kan, u wil, u zal en dus ook u heeft. In die eeuw was u is ook nog gewoon, maar deze vorm geldt nu als archaïsch en wordt alleen nog maar schertsend gebruikt (‘Wie is u, als ik vragen mag?!’).

Geheel in lijn met u bent, dat in de laatste eeuw u is heeft verdrongen, geven sommige schrijvers en zelfs hele krantenredacties nu de voorkeur aan u hebt (en u kunt, u wilt en u zult). Dat mag zo zijn, maar de de Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS) keurt de alternatieve werkwoordsvormen gewoon goed. Volgens de ANS zijn ze wél gemarkeerd: u kan, u zal en u wil zijn informeel, terwijl u heeft volgens dezelfde bron juist formeel is.

‘En kom nu niet aan met de tegenwerping dat u hebt en u heeft allebei goed zijn’, schrijft de lezer nog. Dat doe ik dus wél: de Woordenlijst (het Groene Boekje) en Van Dale vermelden u heeft en u hebt gebroederlijk naast elkaar. Volgens deze naslagwerken zijn beide varianten zelfs volkomen gelijkwaardig.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden