TaalrubriekPeter-Arno Coppen

Is een bindend advies niet net zoiets als een vierkante cirkel?

Een lezer (jurist) schrijft mij enigszins verongelijkt dat een door hem ingezonden brief aan Trouw niet is geplaatst. In een artikel op 8 oktober over de teruggave van koloniale kunst werd een commissie beschreven die ‘een bindend advies’ zou geven over verzoeken tot teruggave van kunst. Dat is een taalkundig gedrocht, merkt de lezer op. Een advies is immers per definitie niet bindend. Een bindend advies is vergelijkbaar met een vierkante cirkel, besluit hij zijn betoog.

Deze stelligheid verbaast mij. Ik weet wel dat taalkundige exegese in een juridische context een heel aparte tak van sport is, maar in dit geval lijkt de lezer zijn zaak niet goed bepleit te hebben. Als ik ‘bindend advies’ in het woordenboek opzoek, dan lees ik daar ‘(jur.) overeenkomst die partijen sluiten om een bindende uitspraak te krijgen over een geschil, waarbij ze verklaren afstand te doen van de gewone rechtsgang’. Misschien is zo’n omschrijving voor een leek nog een gedrocht, maar juridisch lijkt het dus allemaal prima in orde.

Ik begrijp de kritiek natuurlijk wel: de lezer vat het woord ‘advies’ op in de betekenis ‘(al dan niet vrijblijvende) raad’, maar ook taalkundig is dit niet de eerste, en zelfs niet de oorspronkelijke betekenis van het woord. De eerste betekenis volgens het woordenboek is ‘een mondelinge of schriftelijke geuite mening van een lichaam of persoon, ambtshalve of als deskundige, over een zaak die in behandeling is’. Ook misschien niet helemaal doorzichtig, maar in de kern gaat een advies dus om een min of meer officiële of deskundige mening bij een geschil.

Dat klopt ook met de herkomst van het woord. Het woord ‘advies’ komt van het Latijnse ad visum, ‘naar (mijn) zien’. Het gaat dus om een zienswijze. Een bindend advies is dan een officiële zienswijze waar men zich zonder rechtsgang aan verklaart te zullen houden.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden