De Aanwinst

Inzoomen op de abstractheid van een tuimelraam

Tuimelraam, 1976, 59 x 81 cm.Beeld RV

In 1969 besloot Jan Beutener een aardappel te schilderen. Als beginnend schilder kun je daar veel van leren, maar hij deed het ook om te provoceren. In die tijd schilderde je niet realistisch, dan telde je niet mee in de kunstwereld. Toch was er iets intrigerends aan die aardappel. 

Beutener schilderde wel naar de realiteit, maar wilde niet de echte werkelijkheid nabootsen. Hoe kun je een doodgewone aardappel zo schilderen dat die uitstijgt boven de realiteit? Daar ging het hem om, vertelde hij vijf jaar geleden in Trouw naar aanleiding van een overzicht van zijn werk in de Kunsthal in Rotterdam.

Sinds die aardappel heeft Jan Beutener (Maarssen, 1932) ons nog veel meer alledaagse dingen voorgeschoteld, van tuimelramen en trottoirtegels tot verfrommelde zakdoeken, gedekte ontbijttafels en de huishoudhandschoenen van zijn werkster. Door het object uit te vergroten, in te zoomen op een detail of door een bijzondere uitsnede is het nooit een 'foto' van de werkelijkheid en krijgt het haast iets abstracts. Mensen beeldt hij zelden af - hooguit het kalende achterhoofd van een man - maar hun sporen zijn wel zichtbaar. Wat zich buiten beeld afspeelt en niet wordt getoond, is minstens zo belangrijk in zijn werk.

De tekst loopt door onder de afbeelding

Over de rand, 2002, 115 x 115 cm.Beeld RV

In de kunstwereld word je al gauw in een hokje gestopt, maar bij Beutener is dat lastig. Sommigen rekenen zijn werk tot het magisch realisme, anderen vinden dat het iets surrealistisch heeft. Volgens Beutener zelf is hij op zoek naar het abstracte in de zichtbare werkelijkheid. Liever praat hij helemaal niet over zijn werk, omdat de beelden voor zichzelf spreken.

Het oeuvre van Beutener is niet heel groot. Daarom is het Dordrechts Museum opgetogen over de schenking van dertien van zijn schilderijen uit de privéverzameling van Cees Röling. Het museum, dat in 1999 een tentoonstelling wijdde aan Beutener, had al vijf werken van Beutener in de collectie. De dertien aanwinsten zijn vanaf vandaag voor onbepaalde tijd te zien in het museum.

Trouw bespreekt iedere week een nieuwe aanwinst van een Nederlands museum. Bekijk hier alle afleveringen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden