Beeld Trouw

Column Rob Schouten

Internet dreigt de weg te gaan van alle uitvindingen

Het seizoen is weer begonnen en dat betekent dat sommige literaire uitgevers, om te vieren dat de komkommertijd voorbij is, grote feesten aanrichten. Aangezien die feesten gewoonlijk geen enkele bijdrage leveren aan culturele verheffing, had ik mij voorgenomen om dit jaar thuis te blijven, maar met een gewillige geest kom je niet ver als het vlees zwak is, dus stond ik afgelopen weekend toch op zo’n uitgeversfestijn te midden van loeiende muziek en loze conversaties.

Op zeker moment raakte ik in gesprek met Ulli Jessurun d’Oliveira, jurist en letterkundige, maar bovenal schijnbaar leeftijdsloos ondanks zijn 86 jaar. Omdat er geen grotere onderwerpen voorhanden bleken, vroeg hij waaraan ik dacht bij het woord ‘miniatuur’. Ik antwoordde naar waarheid dat ik dan automatisch aan dinky toys en Faller-huisjes dacht.

Zie je wel, zag je hem denken, nee, hij bedoelde natuurlijk middeleeuwse miniaturen, die prachtige tekstillustraties in oude boeken. En nu dacht ik natuurlijk dat die dingen zo heten omdat ze klein zijn.

Inderdaad, dat dacht ik. Maar nee, hij had net ergens gelezen dat het woord miniatuur van het Latijnse miniare komt, schrijven met minium, een rood loodoxide om hoofdletters te kleuren; ook ons woord ‘menie’ komt daarvandaan. Miniatuur betekende dus iets dat rood geverfd moet worden. Omdat ik zelfs krasse grijsaards niet op hun woord geloof, ging ik het direct via mijn mobieltje op Wikipedia, opzoeken. En jawel hoor, het stond er, onder het lemma ‘miniatuur’, maar wat zei dat? Misschien had hij het artikel zelf wel geschreven.

Overwoekerd door onzin

Nu kwamen we te spreken over de betrouwbaarheid van internet. Dat was in het begin een rijke zegen gebleken, omdat je overal vandaan oude boeken, ontoegankelijke incunabelen, zomaar op internet kon raadplegen en omdat alle kennis van de wereld voor iedereen toegankelijk was.

Zeker ja, dat was waar, maar internet dreigde de weg te gaan van alle uitvindingen en overwoekerd te worden door onzin. Zoals televisie oorspronkelijk gezien werd als bron van educatie, maar nu vrijwel geheel uit kletsprogramma’s en spelletjes bestond, zo ging het ook met internet bergafwaarts. Om ergens fatsoenlijke informatie over te vinden moest je je , door een berg aan nepnieuws en onzin-­sites heen ploegen. Oftewel, hoe meer democratie en goed nieuws voor allen, hoe meer vuilnis en problemen om het juiste te vinden.

Deze bevindingen deelden wij in een hoekje van de Amstelkerk, die door de uitgevers was afgehuurd om in te dansen en te zuipen en het kost geen moeite om ook dit verschijnsel te zien als een algeheel verval van de oorspronkelijke bedoelingen van zo’n ruimte.

Maar toen ik opperde dat de wereld, gezien dit alles, op z’n eind liep werd die gedachte toch verworpen, want ook de middeleeuwers met hun prachtige miniaturen hadden dat geloofd en zie: de wereld was nog steeds intact. Zodat we de avond afsloten zonder enige les, of misschien deze: dat alles gewoon doorgaat zoals het al eeuwen gaat.

Eerdere columns van Rob Schouten leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden