Een achtbaan in Japan.

InterviewWally Koval

Instagram-ode aan filmmaker Wes Anderson wordt een bestseller

Een achtbaan in Japan.Beeld Paul Hiller

Pastelkleuren, symmetrische shots en een vintage sfeertje. Geen regisseur heeft zo’n herkenbare beeldtaal als Wes Anderson. Wally Koval verzamelt op Instagram foto’s die doen denken aan Andersons films, voor ruim een miljoen volgers. Zijn fotoboek is nu een New York Times-bestseller.

Wie ‘The Grand Budapest Hotel’ (2015) gezien heeft, ziet nu waarschijnlijk het pastelroze, perfect symmetrisch in beeld gebrachte hotel uit de titel voor zich, sprookjesachtig gelegen in fictieve Oost-Europese bergen. De films van de Amerikaanse regisseur Wes Anderson – waaronder ‘The Royal Tenenbaums’ (2001) en ‘The Fantastic Mr. Fox’ (2009) – staan bekend om hun eigen visuele stijl en rijke fantasiewerelden, en behoren alleen al om die reden tot de meest geliefde filmhuisfilms van de 21ste eeuw. Pastelkleuren, symmetrische shots van vintage-achtige omgevingen definiëren zijn oeuvre, zoals het beeld van het depressieve tienermeisje Suzy op een ouderwetse vuurtoren in ‘Moonrise Kingdom’ (2012).

Volgers van de instagrampagina ‘Accidentally Wes Anderson’ zien óók geregeld foto’s van kleurrijke vuurtorens voorbijkomen. Maar die foto’s komen uit het echte leven, bijvoorbeeld van het Zeeuwse Walcheren. De foto van vuurtoren ‘Noorderhoofd’, met wapperende vlaggen aan weerszijden, Nederlandse fietsjes en Nederlandse toeristen erop, is zo symmetrisch en kleurrijk in beeld gebracht dat ‘ie zo uit Andersons fantasie ontsprongen had kunnen zijn. Vandaar de naam ‘per ongeluk Wes Anderson’.

Dat de beeldtaal van de Amerikaanse regisseur hordes millenials aanspreekt, blijkt uit de 1.2 miljoen volgers van de instagrampagina. Volgers laven zich aan wonderlijke Wes Anderson-achtige beelden uit het echte leven, ingestuurd door wereldwijde volgers van de pagina, die zelf de foto’s maken. Anderson-fan Wally Koval begon de pagina in 2017 met zijn vrouw als ‘persoonlijke reis-bucketlist’, vertelt hij via Zoom. Nu is er een koffieboek annex reisgids, met foto’s van 180 fotografen uit 50 verschillende landen, allemaal in de stijl van Anderson. Binnen een week was het een New York Times-bestseller. 

Koval kreeg zelfs Anderson zelf, dé filmmaker van de hipstergeneratie, met zeven Oscarnominaties, zover om het voorwoord te schrijven.

Hotel Opera in Praag.Beeld Valentina Jacks

Tussenkop

Het begint allemaal met een passie voor reizen, zegt Koval. “En een passie voor de esthetiek van Wes Anderson.” Koval ziet in 2017 op internetforum Reddit foto’s voorbijkomen die zijn geïnspireerd op de beeldtaal van de regisseur, waarvan hij en zijn vrouw zin krijgen vanuit hun appartement in Brooklyn verre reizen te maken. Een ouderwets hotel in de Zwitserse Alpen, een drijvend rood tuinhuisje op een meer in Zweden, een knalgeel revolutionairenmuseum in Vietnam. Het echtpaar besluit een instagrampagina te starten, als ode aan de filmmaker én aan reizen, en begint de foto’s met toestemming te delen. 

Wat precies de aantrekkingskracht van de kleurrijke Anderson-esthetiek is? Voor Koval voelen de beelden ‘rustgevend’. “Op sociale media heb je de hashtag ‘#oddlysatisfying’, voor foto’s van dingen die precies passen, zoals het laatste stukje in een puzzel.” Perfect opgeruimde bureaus geven mensen een gelukkig gevoel, denkt Koval, de symmetrie, kleurpaletten en de afwezigheid van moderne technologie in Wes Anderson-beelden ook. Dat blijkt ook uit de reactie van een instagramvolger op een foto van een ouderwets, geordend thuiskantoor in Portland, Oregon, in jaren ’50-stijl met geel-groenen kleuren. Ze reageert met een kwijlende emoji. Die geldt voor ‘deze hele instagrampagina’, zegt ze tegen de vriendin die ze aanspoort om Accidentally Wes Anderson ook te volgen.

Waar sommige facebook- of instagrampagina’s jarenlang voortkabbelen met een paar duizend volgers, krijgt Accidentally Wes Anderson zo’n drie maanden na de oprichting al een boost door een artikel van Vogue. Het modeblad noemt het ‘dé instagramtrend waarvan je niet wist dat je hem nodig had.’ Voor ze het weten hebben de Kovals honderdduizend volgers. “Best overweldigend voor een hobbyproject”, lacht Koval, die dan fulltime in de marketing werkt. 

Zelf raakt hij vooral gefascineerd door de verhalen achter de pittoreske foto’s. “Een vorstelijk gebouw in de Italiaanse Alpen bleek na wat uitzoekwerk ooit een vakantieoord van de koninklijke familie te zijn geweest, maar is tegenwoordig een behandelcentrum voor kinderen met astma, die in de hoge lucht beter konden kunnen ademen.” Het intrigeert hem hoe een gebouw in honderd jaar ‘per ongeluk’ zo’n andere functie kan krijgen, en hij begint de instagramposts van steeds meer achtergrondverhalen te voorzien.

Het idee voor een boek voor reisliefhebbers én Anderson-fans ontstaat eind 2017. Is social media echt de beste manier om de ‘prachtige foto’s’ te laten zien, vraagt Koval zich dan af? Op Instagram kan je dan “nog niet eens inzoomen.” De ongeveer 300 woorden-grens van Instagram voelen als “te karig” voor de verhalen achter locaties zoals het Amsterdamse Scheepvaartmuseum? Plus: eerdere boeken over het oeuvre van de filmmaker vonden al grote aftrek bij fans, weet Koval, dus commerciële potentie is er ook. 

Tram in LissabonBeeld Jack Spicer Adams

Op welk punt regisseur Anderson zelf de instagrampagina ontdekt, is onduidelijk. Koval vermoedt in 2018, wanneer filmstudio Fox Searchlight het echtpaar benadert om concept art van Andersons nieuwe film Isle of Dogs te promoten. “Maar écht zeker wist ik dat niet. Zo’n filmstudio doet van alles, hij als regisseur moet duizend belangrijkere dingen aan zijn hoofd hebben dan een instagrampagina.”

Het eerste contact verloopt via Andersons advocaat, vertelt Koval. “Ik wist dat ik een soort groen licht nodig heeft om dit boek te maken. Dus ik schreef, en herschreef, een hele attente brief waarin ik vertelde over ons project.” Het groen licht komt. Maar Koval is pas echt verbaasd als Anderson, nadat de regisseur de inhoud van het boek vooraf te zien heeft gekregen, mailt om te zeggen dat hij het boek niet alleen tof vindt, maar ook een voorwoord wil schrijven. “Dat was absoluut één van de beste mails die ik ooit heb gehad”, lacht Koval.

‘Per ongeluk Wes Anderson’ in Nederland

Nederland wordt in het ‘Accidentally Wes Anderson’-boek vertegenwoordigd door een (perfect symmetrisch genomen) foto van het Scheepvaartmuseum in Amsterdam. De museum-onderzeeër ligt half onderwater, á la Anderson-film ‘The Life Aquatic with Steve Zissou' (2005), waarin Bull Murray een op Jacques Cousteau geïnspireerde oceanograaf speelt. 

Op de website van Accidentally Wes Anderson zijn meer foto’s uit Nederland te zien. Onder meer het raamwerk van de Rijkmuseumbibilotheek in Amsterdam, een telefooncel en een oude trein in het Spoorwegmuseum in Utrecht, en een collectie vlinders boven een houten bankje in het Missiemuseum in Steyl.

“De foto’s in dit boek zijn genomen door mensen die ik nooit heb ontmoet”, schrijft Anderson. “Van dingen en plaatsen die ik, bijna zonder uitzondering, nooit heb gezien. Maar ik moet zeggen: dat ben ik wel van plan.”

Voor Koval is de zegening van zijn cinematografische held absoluut de ‘kers op de taart’. En het geeft een zetje aan de verkoop van het boek, weet de marketingman. Het videogesprek voert Koval vanuit een pop-upshop in New York speciaal voor de lancering, waar hij in een week tijd meer dan vierduizend Wes Anderson-fans ontmoette. “Sommigen hebben hun hele huis hebben ingericht op basis van kleurpaletten van onze instagrampagina. Anderen stellen hun vakanties samen rondom de foto’s. Bizar wat zo’n online community teweeg kan brengen.” Volgers van van die ‘community’ noemt Koval steevast ‘mede-avonturiers’, van wie hij inmiddels ruim 3000 inzendingen per maand krijgt met nieuwe Wes Anderson-achtige foto’s en verhalen.

De ruim tweehonderd locaties in het boek gaan Anderson zelf, wiens nieuwe film ‘The French Dispatch’ door corona is uitgesteld naar 2021, “een aantal decennia bezighouden”, schrijft hij in het voorwoord. Dé locatie die de eigenzinnige filmmaker zeker niet aan zich voorbij wil laten schieten? “Het Kroatische pannekoekekraampje op pagina 95.”

Lees ook: 

Wes Andersons ‘Isle of Dogs’ heeft verrukkelijke details, maar zit propvol

Regisseur Wes Anderson strooit met verrukkelijke details in de stop-motionfilm ‘Isle of Dogs’. Maar er klinkt ook kritiek op het Japanse avontuur van de meesterstilist.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden