Review

Indringend beeld van leven Van der Velde

AMSTERDAM - Waarom verdween Johan van der Velde op 30 mei 1989 plots uit de Ronde van Italië, zonder dat hij de TVM-ploegleiding had ingelicht? Gevlucht voor duistere mafiose lieden, luidde de mythe.

In het deze week verschenen boek 'Langs het ravijn, het veelbewogen wielerleven van Johan van der Velde' geeft Cees Priem nog eens voeding aan die lezing. Priem was destijds ploegleider. Hij zegt in het boek: ,,In elk geval bewoog Van der Velde zich in een wereldje waarmee ik niets te maken wil hebben'. In alle verhalen doken steeds weer 'drie vage misdadigers' op.

De werkelijkheid was minder spannend, zo heeft Bart Jungmann -auteur van 'Langs het Ravijn'- uitgezocht. De 'drie vage misdadigers' waren een bevriende Italiaanse huisarts en twee vrienden die Van der Velde een keer opzochten in het hotel. De reden dat hij weg wilde uit Italië was simpel.

De man die altijd gewend was geweest voorin te koersen, Alpencols te bedwingen, had in de Giro van 1989 al dagen achterin het peloton gebungeld. Een gevierd renner was een sukkel geworden, een verslaafde slappeling, al wilde hij dat toen nog niet onder ogen zien. Hij miste zijn gezin en wilde terug naar huis.

,,Arrivederci, bekijk het maar', dacht hij. Hij liet een taxi aan de achterdeur van Hotel Corallo komen die hem bij een tolpoort aan de snelweg afzette, wachtend op een lift naar Milaan. ,,Dat was echt het meest bizarre moment. Zat ik daar bij die tolpoortjes op m'n koffer: stralend weer, korte mouwen en maar wachten op een lift.'

Daarna is het nooit meer goedgekomen met de renner Van der Velde, in 1980 nog uitgeroepen tot de kroonprins van Joop Zoetemelk, in 1983 derde in de Tour. In dat laatste jaar bij TVM was Van der Velde verslaafd geraakt aan amfetamine die hij op zijn spaarzame en korte trainingsrit jes aanschafte. Eerst slikte hij het spul, later zette hij spuiten, totdat zijn armen eruitzagen als 'twee ponskaarten'. Na zijn carrière kon hij de amfetamine niet missen. Vier maanden na zijn officiële afscheid als wielrenner in de Ronde van Ulvenhout in 1990 werd hij voor het eerst opgepakt voor diefstal.

De grote wielrenner werd een afkorting in de krant: J.v.d.V.

Vier keer werd hij veroordeeld. Wat begon met een paar slippers, voor de gein, werden later boormachines, faxapparten, postzegel automaten en grasmaaiers. Onder invloed van zijn zware verslaving ging het van kwaad tot erger. Het liefst scharrelde hij 's nachts rond op bouwplaatsen.

Vijftien maanden zat hij vast in De Koepel in Breda, waar hij zich via een evangelistische antiekhandelaar uit West-Brabant bekeerde tot God. ,,Een mens in nood bidt. Ik heb erkend dat ik het zelf niet kon.' Een weekeindje kreeg hij verlof om naar de Raleigh-reunie in een Limburgs kasteel te gaan in 1995. Met trillende knieën gingen hij en zijn vrouw erheen -het werd de mooiste dag van hun leven. Het begin van de weg terug.

Volkskrant-journalist Bart Jungmann heeft met een mix van weemoedige bewondering voor de renner, begrip voor de mens Van der Velde en een gezonde journalistieke distantie, een indringend beeld geschetst van het leven van Van der Velde en het hoe en waarom. Zijn achtergrond als schuchtere 'jongen van het boerenbuiten' uit een gehucht bij Rijsbergen, de wetten van de wielersport, met al zijn wreedheden, de hoogtijdagen bij Raleigh en het later verval dat nog lang werd gecamoufleerd door tijdelijke oprispingen van Van der Velde's onmetelijke talent.

,,Johan heeft gewoon nooit willen geloven dat mensen slecht zijn', raakt 'ontdekker' Rini Wagtmans in het boek de kern. In alle openheid heeft Van der Velde tegen Jungmann verteld over zijn fouten maar ook mooie belevenissen, net als zijn vrouw Josée en talloze anderen deden. Door zich zo kwetsbaar op te stellen, bewijst Van der Velde hoe sterk hij is teruggekomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden