Een scène uit Writing with Fire.  Beeld Movies that Matter
Een scène uit Writing with Fire.Beeld Movies that Matter

Movies that Matter

In Writing With Fire laten Indiase vrouwen zonder kaste zich niet kisten

Khabar Lahariya is de enige Indiase krant die volledig door vrouwen wordt gerund. De meesten zijn ook nog eens Dalit, kasteloos. En zeer strijdlustig, zo laat Writing with Fire zien.

Aletta André

Stel je het tegenovergestelde voor van een welvarende, hoogopgeleide witte man. Dan kom je ongeveer uit bij een Dalit-vrouw op het Indiase platteland. Zij is achtergesteld vanwege haar gender, geringe opleidingskansen en lage status: de Dalits, kasteloos, bungelen onderaan de maatschappelijke ladder. Die benarde positie is ook nog eens hun verdiende loon, zo luidt een hardnekkige maatschappelijk-religieuze overtuiging. Een gevolg van slecht karma uit vorige levens.

Bekijk de documentaire Writing With Fire en begrijp hoe moedig, gevaarlijk en bewonderenswaardig het werk is van nieuwschef Meera en haar team verslaggevers. Samen maken zij de krant Khabar Lahariya, wat ‘nieuwsgolven’ betekent. Zo dwingen de vrouwen sociale verandering af van binnenuit, en daarmee is hun werk ook van historisch belang.

Khabar Lahariya werd in 2002 opgericht en is nog altijd de enige krant in India die volledig door vrouwen wordt gerund. De meesten zijn Dalit en behoren dus tot de laagste groep in het kastenstelsel - zo laag dat ze zelfs buiten het kastenstelsel vallen. Dalits doen van oudsher het smerigste werk en worden als onrein gezien, wat in het dagelijks leven dikwijls leidt tot sociale uitsluiting.

Nauwelijks Dalits in de media

In de gevestigde media is voor hen nauwelijks plek. Sinds de jaren 90 worden er door middel van quota’s wel plekken voor Dalits gereserveerd bij de overheid en in de lokale politiek, maar niet in het bedrijfsleven of de media. Keer op keer wijzen onderzoeken uit dat het aantal Dalits dat in Indiase media werkt verwaarloosbaar is – laat staan dat Dalits het schoppen tot hoofdredacteur of besluitvormer. Dat is terug te zien in de keuzes van onderwerpen en invalshoeken. Dalits zijn overwegend slachtoffers of herrieschoppers – zelden nieuwsmakers.

En dus beginnen Dalits hun eigen media. Dat is overigens niet nieuw: Dalit-icoon Bhimrao Ramji Ambedkar, een tijdgenoot van Mahatma Gandhi en auteur van de Indiase grondwet, begon in de jaren 20 al met eigen publicaties. Net als Dalit-activist en politicus Kanshi Ram in de jaren 70 en 80. Online platformen en sociale media hebben de laatste jaren nog meer Dalits een stem gegeven.

Maar ook de nieuwe golf van door Dalits gerunde media wordt gedomineerd door mannen en hoogopgeleide vrouwen, dus in die zin is Khabar Lahariya uniek. Writing With Fire volgt Meera en haar collega’s gedurende vijf jaar. Daarin verandert de krant van een door ngo’s gesubsidieerde papieren publicatie naar een winstmakend online medium met honderdduizenden volgers.

Dalit-journalisten in Writing with Fire.  Beeld Movies that Matter
Dalit-journalisten in Writing with Fire.Beeld Movies that Matter

Obstakels

In dit proces zijn er allerlei obstakels - van de journaliste die nog nooit een telefoon in handen heeft gehad tot de achterdocht van dorpelingen en weerstand binnen de eigen familie. Zo vindt de echtgenoot van Meera, die als kind trouwde en in haar examenjaar haar eerste kind kreeg, dat ze zich beter op het huishouden kan richten. Verslaggever Suneeta probeert zich te verzetten tegen de sociale norm dat ze moet trouwen.

Dat wil niet zeggen dat je als kijker medelijden met de vrouwen krijgt. De obstakels zijn onderdeel van hun dagelijks leven, voor hen zijn ze de norm. Het weerhoudt hen er niet van vlijmscherpe, relevante kwaliteitsjournalistiek te bedrijven. En de film legt minstens zoveel nadruk op dat aspect.

De film eindigt met de tekst dat sinds 2014 in India veertig journalisten werden vermoord, wat India een van de dodelijkste landen voor journalisten maakt. India daalt steeds verder af in de persvrijheidsindex van Reporters Without Borders, dat onder meer politiegeweld en haatcampagnes op sociale media meldt. In dat klimaat interviewen de vrouwen van Khabar Lahariya slachtoffers van verkrachting, betrokkenen bij illegale mijnbouw, politici en hindoe-nationalistische activisten. Ze controleren wat er terechtkomt van overheidsbeloftes. Ze laten zich niet intimideren of kleineren en stellen goede vragen.

Meera zegt hierover in de film: “Als toekomstige generaties ons vragen: wat deden jullie toen de media het zwijgen werd opgelegd? Dan kan ik zeggen dat Khabar Lahariya vocht.”

Een vrouwelijke journalist in Writing with Fire.  Beeld Movies that Matter
Een vrouwelijke journalist in Writing with Fire.Beeld Movies that Matter

Aletta André (1983) woont sinds 2009 in New Delhi. Daar is ze correspondent voor Trouw, de NOS en het FD.

Writing With Fire is te zien op 7, 8, 9 en 11 april op verschillende locaties in Den Haag.

Movies that Matter is een filmfestival over mensenrechten. Het vindt plaats in Den Haag, van 8 tot en met 16 april 2022. Ga voor recensies en interviews met regisseurs naar trouw.nl/moviesthatmatter.

Lees ook:

Hoe de groene opstand van Extinction Rebellion begon

De leden van Extinction Rebellion overtreden expres de wet om aandacht te eisen voor de klimaatcrisis. De film Rebellion laat zien hoe de beweging begon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden