RecensieFilm

In ‘Valley of the Gods’ vertellen majestueuze rotsen een verhaal. Maar welk verhaal?

Valley of the Gods

Valley of the Gods
Regie Lech Majewski
Met: Josh Hartnett, John Malkovich, Bérénice Marlohe
★★★☆☆

In wezen is Lech Majewski’s caleidoscopische ‘Valley of the Gods’ een film over heling. Heling van de aarde op de allergrootste schaal, heling van het individu op de kleinste schaal. Het is een film over mens en natuur, geboorte en sterven en Diné Bahane’: het scheppingsverhaal van de Navajo-indianen.

Het is in ieder geval geen film die een keurige plot voorschotelt. Sterker nog: veel kijkers zullen verbijsterd zijn over het schijnbare gebrek aan samenhang tussen scènes. Waar de meeste films dialogen gebruiken om de kijker te informeren over wat er aan de hand is, gebruikt Valley of the Gods beelden van majestueuze rotslandschappen om duidelijk te maken hoe wijsheid in de aarde gebeiteld staat, als je maar bereid bent om die wijsheid te zien. Of zoiets, want eenduidig is dit allemaal zeker niet. 

Middelpunt van de film is John Ecas, een copywriter die al jaren broedt op een boek over het scheppingsverhaal van de Navajo, waarin hij op de een of andere manier het leven van de rijkste man op aarde wil betrekken: Wes Tauros, gespeeld door John Malkovich. Eén interpretatie van deze film is dat het een verbeelding is van die roman, want kort na het begin laadt Ecas in de Amerikaanse Godenvallei zijn bureau uit een auto en slaat aan het schrijven. Later belandt hij in het kasteel van Tauros, zogenaamd om zijn biografie te schrijven.

Gemakzuchtige metaforen

Tauros staat op het punt een vergunning te krijgen om in de Godenvallei naar uranium te graven, iets waar de lokale indianen fel op tegen zijn. Maar Tauros is niet bereikbaar. Hij leeft als een moderne Nosferatu hoog boven Los Angeles in een kasteel, teruggetrokken van het bestaan van stervelingen. ’s Nachts daalt hij af en schuimt als een dakloze de straten af, om vooral dicht bij dat ene kruispunt te zijn waar hij zijn vrouw en kind verloor. Er worden een aantal gemakzuchtige metaforen geserveerd – een Rolls-Royce die per katapult vanuit Tauros’ kasteel wordt gelanceerd, mensen die letterlijk een kooi boven vrijheid verkiezen – maar de film is interessanter als je wat meer afstand neemt en niet zo op zulke pretentieuze details let.

Tauros belichaamt de paradox die uit de beelden in zijn beeldentuin en uit al die ornamenten in zijn onbetaalbare huis spreekt: scheppende kunst, maar bevroren in de tijd. Stilstand. Dood. Daartegenover staan de rotsen van de Godenvallei, die voor de meeste mensen dode stukken steen lijken, maar voor de Navajo-indianen levende herinneringen zijn aan de geboorte van de wereld. 

Het is goed de film op die schaal te bekijken. Ergens in de film blijkt een baby te zwaar om op te tillen. Alsof het de massa van het leven zelf is. Een massa, vinden de indianen, die respect verdient.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden