Wat moeten we zien in... Gouda

In Museum Gouda geen huilende Maria’s aan het lege graf, maar de duivel en een skelet

‘Verrijzende Christus triomferend over de dood, de zonde en het kwaad’, glasruitje van Wouter Crabeth, circa 1560/70.

Elke week kiest Trouw de blikvanger in een museum, die je als bezoeker niet mag missen. Vandaag: een voorproefje op Pasen.

Nog een paar dagen te gaan tot Pasen en het land wordt overspoeld met uitvoeringen van de ‘Matthäus-Passion’. Musea pakken, een enkele uitzondering daargelaten, zelden uit met speciale paastentoonstellingen, ook al zijn de kruisiging en opstanding van Jezus van oudsher favoriete thema’s in de beeldende kunst. Toch is het fijn om in een museum zomaar iets moois te zien dat je weer eens op een andere manier het paasverhaal laat beleven.

Zeldzaam

In Museum Gouda deden we zo’n ontdekking: een zestiende-eeuws glas-in-loodruitje met de voorstelling van de ‘Verrijzende Christus ­triomferend over de dood, de zonde en het kwaad’. Het is niet zomaar een ruitje, maar een uniek exemplaar van Wouter Crabeth (circa 1520/30-1589). Samen met zijn oudere broer Dirck maakte hij de beroemde glas-in-loodramen voor de Sint-Janskerk in Gouda en de ontwerptekeningen op ware grootte. Zijn kleinere ruitjes, die hij maakte voor woonhuizen en publieke gebouwen, zijn uiterst zeldzaam.

In de achttiende eeuw en negentiende eeuw zijn ze massaal verwijderd en verkocht, vooral aan Engelsen, door sloop en veranderende smaak. Er waren nog maar acht van die ruitjes van Wouter Crabeth bekend, zeven in Engeland en een in Amerika. Maar nu heeft Museum Gouda er ook een kunnen kopen bij een kunsthandel in Londen, met steun van de Vereniging Rembrandt en de Goudse Museumvrienden.

Bijzonder is dat Crabeth in dit ruitje met een eigen variant op het paasverhaal komt, vertelt conservator Ingmar Reesing. Meestal zien we huilende Maria’s en slapende soldaten bij het lege graf. Crabeth heeft ze vervangen door drie andere figuren. Links aan zijn voeten ligt een skelet, in het midden de duivel en rechts duikt een persoon met het woord ‘zonde’ op het voorhoofd weg. Ze verbeelden dat Christus de triomfator is over dood, kwaad en zonde. Vooral op de duivel heeft Crabeth zijn best gedaan om hem zo afstotelijk mogelijk te maken: hij is overdekt met gele pokken. Jezus daarentegen oogt als de sterke overwinnaar met een aureool van engeltjes om zijn hoofd tegen een stralende, (paas)gele achtergrond.

Elke week beschrijft Trouw een kunstwerk of museum dat u niet mag missen. Eerdere afleveringen van ‘Wat moeten we zien in...’ leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden