Een duet tussen mannen heeft dezelfde terloopse erotische ondertoon als de man-vrouwduetten. Beeld Rahi Rezvani

Recensie Dans

In messcherp uitgevoerd ‘Soir Historique’ worden dansers echte mensen

Soir Historique
Nederlands Dans Theater 1
★★★★★

Het eerste wat in het oog springt zijn de spijkerbroeken van de mannen. Zij geven ‘Situation’, een iconisch werk van Hans van Manen uit 1970, een casual karakter. De kekke blauwe jurkjes van de vrouwen ogen frivool. Maar schijn bedriegt, want het gaat er ruig aan toe in de beklemmende kamer van zes bij acht meter die het toneelbeeld bepaalt. Steeds een nieuw koppel raakt hier verstrikt in een steekspel van macht en overgave, op- en afkomend door de enige aanwezige deur om het ‘slagveld’ te betreden. Geluid van mitrailleurvuur of irritant bijengezoem onderstreept de frictie in de dans. 

Wat een verrukkelijke verrassing dat ‘Situation’ na vijftig jaar weer te zien is bij het Nederlands Dans Theater (NDT). De herneming van het werk in het programma ‘Soir Historique’ past uitstekend in jubileumjaar rond het zestigjarig bestaan van het NDT: de choreograaf stond aan de wieg van het gezelschap en dit ballet markeert het destijds zo revolutionaire karakter van de groep. 

Beeld Rahi Rezvani

De ingehouden spanning in Van Manens latere balletten is explosief aanwezig, zijn sobere stijl van bewegen is hier nog rauw en direct. “Situation gaat over agressie en geweld”, zei Van Manen over het werk. Geweldig om te zien dat hij dit in de duetvorm, in wezen een relatie tussen twee mensen, naar een universeel plan weet te tillen. Hij maakt geen seksueel onderscheid: het duet tussen twee mannen heeft dezelfde terloopse erotische ondertoon als zijn man-vrouwduetten. Hij was zijn tijd dus ver vooruit en is actueler dan ooit.

Onderbroeken worden opgerekt tot fetisj attributen

Het programma ‘Soir Historique’ brengt het NDT-erfgoed in lijn met het heden en de toekomst. De herneming van ‘The Missing Door’, een intrigerend werk van Gabriela Carrizo, staat symbool voor het NDT-succes van vandaag. De première van nieuwkomer Edward Clug werpt de blik vooruit naar morgen. 

Laat morgen maar komen, want Clugs ‘Aperture’ is in één woord fenomenaal. Ook Clug liet zich inspireren door het concept van een kamer, een ruimte waartoe de dansers zich moeten verhouden. Hier is dat een denkbeeldig spiegelpaleis, waarin de dansers zich in een ingenieus lijnenspel aan elkaar spiegelen, losbreken en steeds meer ‘echte’ mensen worden, met verlangens en begeertes.

Clug verleidt en betovert met sensuele poses en sexy heupzwaaien, opgevolgd door vervreemdende wendingen om het lekker weerbarstig te maken. Dit leidt tot bijna freudiaanse beelden, waarin onderbroeken worden opgerekt tot fetisj attributen en lichamen uit het lood slaan als de wijzers van een klok. Messcherp uitgevoerd door de zoals altijd weer geweldige NDT-dansers. Dit is dans van nú.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden