wat moeten we zien in... leeuwarden

In Leeuwarden kun je heerlijk sluipen door geheime gangen

Elke week kiest Trouw uit een museum de blikvanger die we niet mogen missen. Vandaag: Museumhuis Van Eysinga.

Een legertje bedienden zorgde ervoor dat het huishouden bij de rijke adellijke familie Van Eysinga in Leeuwarden op rolletjes liep. Ze kookten, dienden het eten op, maakten schoon en deden de was en strijk. Hun werk deden ze voornamelijk achter de schermen, want de familie had ze liever niet te veel over de vloer. Daar had de heer des huizes, Frans Julius Johan van Eysinga ook iets voor bedacht toen hij het stijlvolle herenhuis in 1781 liet bouwen in het centrum van de stad. Via een stelsel van trappen en gangetjes kon het personeel ongezien van het souterrain naar de bovenverdieping lopen en omgekeerd. Via kijkgaatjes in de muur hielden ze in de gaten wanneer ze moesten opdraven voor de volgende gang van de maaltijd of wanneer het tijd was om af te ruimen.  

Geheime personeelszone

Bij de restauratie van het huis Van Eysinga kwam deze verborgen kruip-door-sluip-doorroute aan het licht. Naast de prachtige in Lodewijk XVI-stijl ingerichte kamers is deze geheime ‘personeelszone’ misschien wel de grootste attractie van dit museumhuis, dat komende donderdag wordt geopend voor het publiek. Het is het vierde museumhuis van de Vereniging Hendrick de Keyser, die zich inzet voor het behoud van ­architectonisch of historisch waardevolle gebouwen en hun interieurs. De vereniging doet dat door panden te verwerven en ze vervolgens te restaureren en te verhuren. 

De collectie omvat inmiddels 423 panden verspreid over het land, waaronder woonhuizen, boerderijen, buitenplaatsen, villa’s en raadhuizen. Op termijn zullen 35 panden de status van museumhuis krijgen. Bij elkaar vormen ze een dwarsdoorsnee van hoe er de afgelopen 500 jaar is gewoond in Nederland. Volgend jaar krijgt een doorzonwoning in Nagele de status van museumhuis. Ook het woonhuis dat architect Sybold van Ravesteyn voor zichzelf ontwierp in Utrecht wordt dan opengesteld voor het publiek. 

Uitdaging

Een museumhuis klinkt alsof je er alleen maar doorheen mag lopen en kijken met de handen op de rug. Dat is niet zo, vertelt Klaartje Laan van de vereniging. “We willen juist dat bezoekers zich er thuis voelen. Ze krijgen iets te drinken, mogen alles aanraken, op de bank zitten en zelfs in bed gaan liggen.” In elk huis valt wel iets te beleven. In het Van Eysingahuis wordt het natuurlijk de uitdaging om net als de bedienden vroeger ongezien het pand te doorkruisen van de onderverdieping tot de zolderkamers. 

Het Museumhuis Van Eysinga in ­Leeuwarden wordt komende donderdag officieel geopend. Zaterdag 1 ­december is het gratis te bezoeken.

In Wat moeten we zien in... beschrijft Trouw elke week een kunstwerk of museum dat u niet mag missen. Eerdere afleveringen leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden