Aart Roos tijdens het schilderen van ‘Geboorte, Leven, Dood, in 1964 in Museum Fodor, het huidige Foam Fotografiemuseum in Amsterdam.

Wat moeten we zien in Edam

In het Edams Museum kun je rondlopen in een schilderij

Elke week kiest Trouw uit een museum de blikvanger die we niet mogen missen. Vandaag: ‘inloopkunst’.

In dit schilderij kun je bij wijze van spreken wonen. 13 meter breed en 2.13 m hoog is het werk ‘Geboorte, Leven, Dood’ van kunstenaar Aart Roos (1919-2009).

In het Edams Museum, dat het eerder dit jaar als schenking kreeg van de Stichting Aart Roos, schrokken ze wel even toen de kisten openden. Daarin lag het monumentale werk al 55 jaar opgeslagen. Conservator Hayo Riemersma: “We wisten dat het gigantisch is, maar we dachten dat het om doeken ging.” Uit de kisten kwamen dertien houten panelen tevoorschijn en die zijn toch wat lastiger te hanteren. Toch wilde Riemersma de schenking zo snel mogelijk laten zien, omdat Roos dit jaar honderd zou zijn geworden. Hoe doe je dat zonder het hele tentoonstellingsprogramma overhoop te halen?

Slechts twee weken te zien in een 'flits-expo’

De oplossing werd gevonden in wat het museum een ‘flits-expo’ noemt. Slechts twee weken zal de monumentale schildering te zien zijn in de bovenzaal. Het is in U-vorm opgesteld, zodat bezoekers er letterlijk in kunnen lopen. Dat móet ook om je te laten overrompelen door de expressieve, overweldigende schilderkunst van Roos.

De kunstenaar, die het grootste deel van zijn leven in Edam woonde, maakte het in 1964 voor de tentoonstelling ‘Muur ’64’ in Museum Fodor, het huidige Foam Fotografiemuseum in Amsterdam. Acht jonge kunstenaars, naast Roos onder anderen Jan Sierhuis, Pierre van Soest en Shlomo Koren, kregen een hele zaal ter beschikking om uitdagende kunst te maken. De opdracht maakte deel uit van een manifestatie van de Vereniging van Beoefenaars der Monumentale Kunsten. Die vond dat monumentale kunst in gebouwen gelijkwaardig moest zijn aan de architectuur. 

Deze foto van het monumentale werk van Aart Roos werd in 1964 gemaakt, op een tentoonstelling in Museum Fodor (het huidige Foam) in Amsterdam. Sindsdien was het nooit meer te zien. Beeld fodor

Als docent monumentale kunst aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag, bracht Roos die opvatting ook in de praktijk. Zijn leerlingen liet hij oefenen op de muren en het trappenhuis. Ook de achtergevel van huis ‘De Meeuwen’ in Edam waar hij woonde, had hij beschilderd.

Zijn artistieke testament

Existentiële thema’s spelen een belangrijke rol in het oeuvre van Roos, waarin ‘Geboorte, Leven, Dood’ als zijn meesterwerk wordt gezien. Hij schilderde het in abstract expressionistische stijl, waarvoor hij zich onder meer liet inspireren door het rauwe werk van de Iers-Britse schilder Francis Bacon. Riemersma: “Het is het hoogtepunt van wat Roos voor ogen stond met zijn kunst. In dit werk is zijn artistieke testament vervat.”

‘Geboorte, Leven, Dood’ en ander werk van Aart Roos, t/m 8 dec. te zien in het Edams Museum.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden