Filmfestival

In-Edit slaat een brug tussen film en muziek: ‘Er is geen festival zoals dit’

Beeld uit de documentaire Jimmy is Punk. Beeld In-Edit
Beeld uit de documentaire Jimmy is Punk.Beeld In-Edit

Van de Amerikaanse folkheld die anoniem in Driebergen woont, tot de verwaarloosde vrouwelijke pioniers van de elektronische muziek: In-Edit draait om bijzondere muziekverhalen. De komende maanden toert het filmfestival langs Nederlandse bioscopen en poppodia.

Nee, ze kunnen het echt niet over hun hart verkrijgen om een favoriet aan te wijzen. Het liefst bespreken Carla Navarro en Anna Chvartchenko alle films, zodat geen enkele zich miskend of achtergesteld hoeft te voelen. Dat klinkt misschien wat heftig, maar voor deze twee organisatoren van het In-Edit filmfestival gaat de liefde voor films ver. Ze noemen de muziekdocumentaires meermaals hun kleine baby’s. Of little gems.

In-Edit toert in de maanden juni en juli langs acht Nederlandse steden, waaronder Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Groningen. In bioscopen en poppodia als Louis Hartlooper en Paard zijn films te zien over Ozzy Osbourne en vrouwenrockband The Go-Go’s. Woensdag 16 juni is de opening in het Amsterdamse Ketelhuis, met een vertoning van Crock of Gold – A Few Rounds with Shane MacGowen. Over de zanger van The Pogues.

In Barcelona is In-Edit al bijna twee ­decennia een populair festival. De Spaanse Carla Navarro, festivalganger van het eerste uur, voelde zich wat ontheemd toen ze naar Amsterdam verhuisde en het feest dreigde te missen. En dus haalde ze het festival dan maar naar Nederland. Samen met Chvartchenko zette ze in 2018 de ­Nederlandse editie op.

‘Filmmakers moeten worden geprezen’

Ze vonden elkaar in hun voorliefde voor muziek, van metal tot aan jazz. Maar al ­helemaal zijn ze, als visuele antropologen, verzot op goede verhalen. Ze werkten aanvankelijk samen aan een muziekdocumentaire, maar zagen in dat het moeilijk was om die gefinancierd te krijgen. “En toen kwam de mogelijkheid om samen In-Edit hier te organiseren”, zegt Navarro.

Met hun festival willen ze de onafhankelijke film- en documentairemakers een steun in de rug geven, zegt Navarro. “Het is niet gemakkelijk om filmmaker te zijn. Ze moeten worden geprezen. Ze werken zo hard voor zo weinig geld, het vergt nogal wat commitment om een film te maken. Overigens, we kwamen er nu ook achter wat een gigantisch commitment het is om een filmfestival te organiseren, haha!”

“Er is geen filmfestival zoals dit. Nederland heeft zo’n geweldige film- en muziekindustrie, maar er is niets dat het combineert”, aldus Navarro. “Wij willen graag een brug slaan tussen beide. Ons filmfestival is natuurlijk voor de muziekliefhebber, maar we hopen ook dat muzikanten en filmmakers flink aan het netwerken slaan. Ik denk dat lang niet alle muzikanten door hebben wat ze allemaal met film kunnen doen.”

Eric Andersen speelt in 1972 voor 40.000 mensen in Central Park, New York. Beeld Getty Images
Eric Andersen speelt in 1972 voor 40.000 mensen in Central Park, New York.Beeld Getty Images

The Songpoet

Hij zong een duet met Joni Mitchell. Hij kon Patti Smith en Jimi Hendrix tot zijn vrienden rekenen. Hij jamde tot diep in de nacht met Janis Joplin en Rick Danko van The Band. De schrijvers van de beat-generatie sloten hem in de armen. Brian Epstein, de manager van The Beatles, wilde zijn manager worden. En hij woont al best lange tijd in het Utrechtse Driebergen met zijn Nederlandse vrouw. Toch kennen wij Eric Andersen niet of nauwelijks.

De inmiddels 78-jarige muzikant maakte in de jaren zestig deel uit van de folkscene in Greenwich Village – denk ook aan Bob Dylan en Judy Collins. De dichters en folkzangers leefden zowat samen in cafés in de wijk in New York. Aan de hand van oude dagboeken, duizenden foto’s, oude liveopnames, interviews met vrienden, ex-vrouwen, producers, en zo verder, weet regisseur Paul Lamont een fijn beeld neer te zetten van een muzikant die misschien meer roem verdiende dan hij kreeg.

Jimmy Is Punk, The Story of Panic

“Punk. Ja, het was vuig. Ja, het was luidruchtig. En nee, het was niet bedoeld om je moeder en vader te behagen.” Zo begint de korte documentaire Jimmy Is Punk van Duco Donk. Het onstuimige bestaan (1976-1979) van een Amsterdamse punkband staat centraal. The Panic werd vrijwel meteen geboycot door radio en televisie. Ze zouden op hun enige album 13 het nazisme verheelijken door euforisch te zingen over de antisemitische filosoof Martin Heidegger.

Toch weerhield dat de band er niet van in Nederlandse poppodia een spoor van vernieling achter te laten. De film is haast als een live-ervaring, doordat een groot deel uit professionele opnames van een optreden in Gouda bestaat. Frontman Peter ten Seldam, ook wel Peter Penthouse, springt en rolt over de grond. Het publiek danst mee op het podium. Alles is nat van het bier. Beveiligers, oude mannen, bidden in een hoekje dat de schade mee zal vallen. En nee, natuurlijk valt die niet mee.

Jimmy is Punk. Beeld In-Edit
Jimmy is Punk.Beeld In-Edit

Sisters With Transistors

Waar het precies begon voor de elektronische muziek? Misschien zou je dan kunnen denken aan Pink Floyd. De psychedelische rockband experimenteerde er flink op los met de Moog-synthesizer, gebouwd door Robert Moog. Maar voor het gemak wordt vaak de inbreng van componist Wendy Carlos vergeten in het ontwerp van het instrument. En zo zijn er wel meer vrouwelijke pioniers in de elektronische muziek over het hoofd gezien. Reden voor filmmaker Lisa Rovner om een ode te brengen aan deze verwaarloosde geschiedenis.

Allemaal praten ze over elektrische instrumenten alsof het het organismen zijn. De machines leven, stralen warmte uit, bewegen, communiceren, zijn gevoelig, sensueel. Maar bovenal is de technologie een ‘ongelofelijke bevrijder’ van de misogynie gebleken, zeggen ze. “Elektronica blies de machtsstructuren op.”

Sisters with Transistors Beeld
Sisters with Transistors

Lees ook:

Ten onder aan broedertwist

Mat Whitecross maakte een documentaire over de beginjaren van Oasis. ‘Supersonic’ is het verhaal over de grootste Britse band sinds de Beatles, maar bovenal over de spanning tussen de Oasis-broers Noel en Liam Gallagher.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden