Het mooiste Nederland

In de Villa Rams Woerthe mag je doen alsof je thuis bent

Beeld Van Doorn Flip

Museumhuis Rams Woerthe in Steenwijk ontvangt gasten alsof het familievrienden zijn. In het weelderige Jugendstil-interieur herleven oude tijden.

Nauwelijks is het geluid van de deurbel weggestorven, of voetstappen weerklinken achter de zware houten voordeur. Een dame doet open, heet me hartelijk welkom en gaat me voor de hall in. Gastvrij neemt ze mijn jas aan, vraagt of ik een kopje thee of koffie lust en begeleidt me naar de salon. Een kaartje waarmee de eigenares de gast verlof geeft vandaag op het landgoed te wandelen, stopt ze me in het voorbijgaan toe. Vanuit de keuken neemt de geur van versgebakken kniepertjes sluipenderwijs bezit van de vertrekken. Ik mag gaan zitten bij een van de grote ramen, een krantje ligt voor me klaar. Het enige wat ontbreekt is een weldoorvoede huispoes die zich spinnend bij me op schoot nestelt.

Villa Rams Woerthe ademt de grandeur die een vermogend industrieel aan het begin van de twintigste eeuw zijn bezoekers wilde tonen. Het bijbehorende landschapspark is bijna net zo groot als de oude binnenstad van Steenwijk. Het terrein schurkt aan tegen een imposante stadswal. Moeiteloos voegen de sierlijke lijnen van kale boomtakken zich in de eenheid die huis en park vormen. De afscheiding met de stad vormt het hek in Jugendstil, dat in sierlijke gouden letters de naam van het huis draagt. In stijl en kleur doet het denken aan de ingangen die Hector Guimard ontwierp voor stations van de Parijse metro. Die ontsluiten echter een ondergrondse wereld, waar het kleine universum van Rams Woerthe aan de oppervlakte ligt.

Burgemeester Ram

Ooit behoorden de weidegronden, de ‘woerthen’ langs de Steenwijker Aa, toe aan burgemeester Ram. Na de ontmanteling van de vesting mochten ze bebouwd worden. Toen de puissant rijke houthandelaar Jan Hendrik Tromp Meester de gronden aan het einde van de negentiende eeuw aankocht, handhaafde hij de naam die in de Steenwijker volksmond was blijven weerklinken. Zijn vader had hem een fortuin nagelaten, voor het ontwerp van de villa die hij wilde laten verrijzen, schreef Tromp Meester een prijsvraag uit. De winnende architect was A.L. van Gendt, die Amsterdam opsierde met het Concertgebouw en enkele andere markante panden. Hij tekende een ontwerp waarin de bouwstijlen over elkaar heen buitelen. De gevel van Villa Rams Woerthe blijft steken ergens tussen een Engelse cottage en een chalet, met ornamenten in Jugendstil en een torentje. Het is de vrolijke ratjetoe die bekendstaat als de eclectische stijl, die toen opgang deed. Het interieur biedt meer samenhang. Het royale gebruik van kleuren en decoraties in Jugendstil, of art nouveau, brengt me terug naar de tijd waarin industriëlen de beurs trokken om ambachtslieden en kunstenaars hun woning te laten verfraaien.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Beeld Van Doorn Flip

De krant die in de salon ligt, is in stijl vormgegeven en vertelt de geschiedenis van het huis, opgesierd met artikelen, foto’s en historische advertenties. Er staat ook in te lezen dat Rams Woerthe sinds 2016 eigendom is van Vereniging Hendrick de Keyser. Toegankelijk voor het publiek sinds afgelopen december, is de villa het eerste van 35 museumhuizen die de vereniging in de komende jaren zal openen. Woongeschiedenis komt tot leven.

Dissonant

De enige dissonant, maar tegelijkertijd onmisbaar, is het kastje van de audiotour dat om mijn nek bungelt. Een vertelstem geeft uitleg bij de vertrekken, hun functies, de decoraties en het leven van de bewoners. Van de serre vol planten, de eetkamer met het vorstelijke uitzicht op de damherten in de tuin en het tot een langgerekte vijver uitgegraven beekdal van de Steenwijker Aa, tot en met de keuken met de ijzeren schouw. Ik mag laden opentrekken, boeken opslaan, doen of ik thuis ben. Alsof ik een vriend van de familie ben die een middagje te gast is.

In de vroegere Heerenkamer krijg ik een inkijkje in de kunst van het restaureren. Reconstructie van behang en lafonddecoraties zijn nog in volle gang. In het trappenhuis fonkelen de kleuren van het topstuk: het gebrandschilderde raam van Adolf le Comte. Muurschilderingen van Co Breman sieren de wanden. Zij waren bekende kunstenaars in die dagen, het mocht allemaal wat kosten. Langer dan acht jaar kon Tromp Meester echter niet van zijn woonhuis genieten. Hij overleed in 1908, nog maar 53 jaar oud. Zijn vrouw verhuisde en verkocht Rams Woerthe aan de gemeente Steenwijk, die het lange tijd als gemeentehuis gebruikte.

Hildo Krop

Veel bekender dan Tromp Meester werd zijn stadsgenoot Hildo Krop, die het tot stadsbeeldhouwer van Amsterdam schopte. Steenwijk eert de een met een museum in de villa van de ander. Feitelijk zijn de straten, bruggen, monumenten en gebouwen van de hoofdstad een groot Hildo Krop-openluchtmuseum. De stijl van het oorlogsmonument op het voorterrein van Rams Woerthe zal veel Amsterdammers vertrouwd voorkomen. Dat geldt ook voor de intieme tentoonstelling in de kelders van het huis, met ontwerpen en gipsmodellen voor het monument voor Berlage op het Victorieplein of het beeld van Vrouwe Fortuna dat bij de Munttoren prijkt. Keramiek, meubels, houtsnijwerk, bronzen beelden en een enkel schilderijtje tonen de ongekende veelzijdigheid van Krop. Zijn werk sluit wonderwel aan bij de sfeer van het huis waarin het liefdevol onderdak kreeg. Een sfeer waar voortaan iedereen van kan meegenieten.

Van het toegangskaartje - het is verboden honden mee te brengen of bloemen te plukken en ‘Op de Wei mag men niet komen’ - maak ik dankbaar gebruik voor een wandeling door het park. Daar tref ik de wit-blauwe markering van het Waterreijkpad dat verder voert, door het centrum van Steenwijk en naar de prachtige wandelgebieden van de Woldberg en het Eeserveld. Voor vandaag heb ik aan de landschapstuin in Engelse stijl en de gestileerde natuur in het Jugendstil-interieur genoeg.

Museumhuis

De openingstijden van Museumhuis Rams Woerthe zijn gelijk aan die van het Hildo Krop-museum in het pand. Het museum huist in de kelders, de benedenverdieping is opengesteld, op de bovenverdieping bevinden zich kantoorruimtes die niet toegankelijk zijn voor het publiek: www.hildokrop.nl

100 jaar Hendrick de Keyser

Vereniging Hendrick de Keyser, vernoemd naar de Amsterdamse architect, ontfermt zich over het architectonisch erfgoed in Nederland. Afgelopen maand vierde de vereniging het 100-jarig bestaan. Het hele jaar zijn er activiteiten, waaronder de opening van de Museumhuizen. Deze 35 panden geven een overzicht van 400 jaar woongeschiedenis in Nederland: www.hendrickdekeyser.nl

Hier vindt u meer mooie plekjes in Nederland. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden