Boekrecensie

In de pageturner ‘Het Feest’ lijken de personages meer symbolisch dan echt

Portret van Dimitri Casteleyn

Dimitri Casteleyn, ook wel de Vlaamse Herman Koch genoemd, schrijft een wraakroman

De titel ‘Het feest’ roept direct de ergste verwachtingen op. In de literatuur kennen we immers maar weinig echt feestelijke feesten. Meestal gebeurt er iets naars, komen er kwade herinneringen boven, worden vriendschappen beproefd of loopt het uit op een drama. Harmonieuze reünies, feesten of partijen doen het nu eenmaal slecht in de vertellende kunsten, wat dat betreft kan de beroemde film ‘Festen’ hier als karakteristiek voorbeeld gelden. Ook ‘Het feest’ van de Vlaamse schrijver Dimitri Casteleyn (1966), in eigen land redelijk succesvol, hier nog onbekend, is zo’n omineuze gebeurtenis.

Maurits Matthijs werd vroeger op school gepest, door zijn vier klasgenoten (klein klasje dus) alsmede door een leraar, en hij zal het ze betaald zetten op een door hem georganiseerde reünie. Het voormalige kneusje is in de tussenliggende drieëndertig jaar een geslaagde en bekende Belg geworden, hij woont in een kasteel in een rijke Gentse buurt en kan zich alles permitteren, waaronder een butler die hem in alles terzijde staat. Hij nodigt zijn vier voormalige klasgenoten annex pestkoppen, Eva, Leonie, Thomas en Jacob alsmede de gehate leraar Vansintjan uit voor een copieus maal op zijn landgoed. Met enige moeite krijgt hij ze zover, al is duidelijk dat ze zichzelf van geen kwaad bewust zijn. Ze zijn uit elkaar gegroeid maar allemaal min of meer op hun pootjes terecht gekomen, de een als schrijfster, de ander als een veredelde call-girl, verder een accountant en een zakenman, de leraar is inmiddels een oude, broze man.

Wraakactie

Maurits zoekt wat hij zelf noemt ‘een manier om hen op een scherpe, doorleefde en intense maar verfrissende manier te laten inzien dat ze vroeger fout waren en dat het belangrijk is om dat ook te durven erkennen’. Zijn meesterplan bestaat eruit om ze met het verleden te confronteren door ze in de val te lokken en zelfs met de dood te bedreigen, hij sluit ze op in zijn donjon en speelt een spel met ze waardoor ze als het ware hun vroegere kwaadaardigheden moeten herbeleven, ten slotte moeten ze zelfs een uit hun midden kiezen die zal moeten sterven.

Net als het feest van Maurits zelf is Casteleyns roman strak geregisseerd, we krijgen kijkjes in de ziel van alle zes deelnemers, ze vertegenwoordigen verschillende menstypes, de ernstige Eva, de lichtzinnige Leonie, de modale Thomas, de hanige Jacob, de onbetrouwbare Vansintjan, en de op ultieme genoegdoening azende Maurits zelf. Het verslag van hun reünie leest als een thriller. Om wille van het plot zal ik over de afloop van het verhaal geen mededelingen doen.

Wel is er iets opmerkelijks aan de hand met Casteleyns personages. Om te beginnen met Maurits. Hij is weliswaar gepest, kleren weggehaald, moeder beledigd, maar niet zo erg dat het een wraakactie als die in ‘Het feest’ rechtvaardigt. En al worden de vijf pestkoppen met de dood bedreigd, ze reageren toch vrij nuchter, ze voelen zich ‘murw en verbouwereerd’ maar niemand raakt in echte paniek, ze blijven er allemaal min of meer met hun hoofd bij.

Typerend is wat de verstandige Eva erover zegt: “We zitten hier naakt voor elkaar, maar vanbinnen voelen we ons nog naakter door de gebeurtenissen. We zijn tot op ons vel gepluimd, alle ballast is weggeworpen en we zien voor het eerst sinds lang de zuiverste vorm van onszelf. We schamen ons voor wat we in de loop van de jaren gedaan hebben, waarmee we geleidelijk onze naakte ziel vergiftigd hebben zonder dat we dat goed doorhadden.” Dat klinkt haast als een essay. Deze en andere reacties maken van alle zes feestgangers eerder symbolische karakters dan mensen van vlees en bloed.

Het is me met die overduidelijke constructie en de wat bloedeloze personages allemaal net iets te bedacht, al valt er van afzonderlijke passages (zoals het gedachtengoed van Eva) wel te genieten. Een pageturner, dat wel, maar met een niet helemaal geslaagd plot.

Oordeel: een pageturner zonder geslaagd plot

Dimitri Casteleyn, Het Feest (Prometheus); 224 blz. € 19,99

In ons dossier boekrecensies vindt u een overzicht van de besprekingen van pas verschenen fictie, non-fictie, jeugdliteratuur en thrillers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden