null Beeld
Beeld

Klassiek & ZoPeter van der Lint

In de operahuizen van Wenen en Madrid volgt na quarantaine de bevrijding

De Duitse deelstaat Beieren krijgt het virus maar niet ingedamd. Woensdag riep de ­minister-president daar een soort nood­toestand uit. Ze noemen het daar op z’n Duits Katastrophenfall. De maatregel is ­genomen omdat het aantal patiënten op de intensive-careafdelingen van de ziekenhuizen onhanteerbaar dreigt te worden. Bij de maatregelen hoort automatisch dat alle theaters en concertzalen moeten sluiten.

Het afkondigen van deze Katastrophenfall reed een initiatief in de wielen dat afgelopen maandag bekend werd gemaakt. Een groep gerenommeerde zangers, dirigenten en musici wilde Beieren – van oudsher een plek waar veel kwalitatief hoog cultuuraanbod is – voor het gerecht slepen. Via een kort geding wilde de groep de deelstaat dwingen om de theaters en concertzalen weer open te gooien. Het geeft aan hoe wanhopig iedereen is. En dan is het in Beieren, met cultuurhoofdstad München, nog redelijk gegaan als je het vergelijkt met de toestand hier. Zo werden daar in het operahuis als test heel lang vijfhonderd bezoekers per voorstelling ontvangen. En het mooie ervan: nul besmettingen.

Dat laatste was een stevig argument in de redenatie van de kunstenaars, onder aanvoering van ster-­bariton Christian Gerhaher. De groep wilde de rechter voorleggen of de sluiting van theaters en concertzalen in dat licht rechtmatig was, zeker gezien het feit dat kerken wel open zijn en demonstraties zijn toegestaan.

De gang naar de rechter is nu vanwege die noodtoestand uitgesteld. En het gaat in heel Duitsland nu zo slecht dat een landelijke, complete lockdown vóór Kerstmis wordt overwogen, inclusief alle niet-noodzakelijke winkels.

Het opmerkelijke ­initiatief van Gerhaher en de zijnen geeft wel aan hoe groot de wanhoop is onder zangers en musici. En ingevoerden verwachten dat een rechtszaak in hun voordeel zou kunnen uitpakken. Maar nu dus even niet.

Live streams

Her en der gebeurt er toch van alles om de mooie kunsten, ondanks de beperkingen, aan de man te brengen. Zo zag ik een prachtige live stream van de Opera van Keulen. Een nieuwe productie van George Benjamins ‘Written on Skin’, geleid door die onwaarschijnlijk veelzijdige topdirigent François-Xavier Roth. De opera leende zich prima voor een enscenering waarin niemand elkaar mocht aanraken. De onderhuidse spanning en dreiging die daarvan uitging werkte fantastisch. En countertenor Cameron Shahbazi was werkelijk geknipt voor de rol van The Boy – intrigerende uitstraling en prachtig geluid. Een heel andere ervaring dan de stream van De Nationale Opera van Mozarts ‘Le nozze di Figaro’, waarin het afstandhouden juist helemaal niet werkte.

Vanuit Oslo is vanavond de première van de gratis stream te zien van die andere populaire Figaro-opera. In een nieuwe enscenering van Jetske Mijnssen dollen daarin de zangers met elkaar in Rossini’s ‘Il barbiere di Siviglia’. Alsof er geen corona is, spelen de zangers dicht op elkaar en raken elkaar voortdurend aan. In Oslo hanteerde men het zogeheten Salzburg-­systeem, waarbij alle zangers, figuranten en de regisseur elke week tijdens de repetities getest worden. Alleen het koor valt erbuiten.

In de operahuizen van Wenen en Madrid werken ze met hetzelfde systeem. Bij aankomst in de stad gaan regisseurs en zangers tien dagen in quarantaine. Je houdt je aan alle regels en beperkt je sociale leven. Dat vergt volgens Mijnssen een enorme discipline, maar je kunt dan met elkaar werken alsof er geen pandemie is. Volgens de regisseur was dat enorm bevrijdend.

Mee te maken via www.operaen.no

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden