BoekrecensieWest

In Davies’ debuutroman ‘West’ wisselen tragedie en komedie elkaar af

Een muildierenfokker gaat op zoek naar mammoetbeenderen onder de Mississippi

Pennsylvania, begin negentiende eeuw. Bess is tien jaar oud wanneer haar vader, muildierenfokker Cy Bellman, aanstalten maakt om er in zijn eentje op uit te trekken. Zijn plannen hebben veel weg van een spirituele pelgrimage, maar dan wel met de nodige uitrusting. “Voor zover zij kon zien had hij twee geweren bij zich, een handbijl, een mes, zijn opgerolde deken, het tinnen kistje en een aantal tassen en bundels, met in een daarvan, vermoedde ze, de spullen van haar moeder.”

Moeder is enige tijd tevoren overleden. Dus is Bess, enig kind, niet gerust op haar vaders missie. Blijft hij lang weg? ‘Minstens een jaar. Misschien wel twee.’ Met dat tweegesprek begint Carys Davies haar prachtige debuutroman ‘West’. Dat ze eerder twee veelgeprezen en bekroonde verhalenbundels op haar naam bracht, is te merken. Ze vertelt uiterst compact en gebruikt geen woord te veel.

Bellmans reislust wordt aangestoken door een krantenbericht over de vondst van een hoop gigantische mammoetbeenderen in de modderige grond van Kentucky. Onmiddellijk voelt hij zich geroepen om te bewijzen dat de mammoet nog niet uitgestorven is. “Hij was niet in staat de tintelende sensatie onder woorden te brengen als hij dacht aan de reusachtige beesten die op een bepaalde manier van groot belang waren, er was alleen dat vreemde gevoel in zijn maag, een soort misselijkheid haast, en het besef dat hij nu onmogelijk gewoon nog thuis kon blijven.” Met al zijn fanatisme laat hij zien dat hij zoekt naar een vorm van grootsheid die niet alleen zin geeft aan zijn eigen leven, maar die ook iets openbaart van het geheim van het bestaan als geheel.

Onvoorwaardelijk geloof

Na het vertrek van haar vader blijft Bess samen met haar tante Julie achter op hun kleine boerderij. Buurman Elmer helpt hen waar hij kan. Toch heeft Bess al snel in de gaten dat er aan zijn bemoeienissen ook een minder mooie kant zit. Haar enige houvast is haar vaders belofte dat hij haar geregeld zal schrijven en niet langer dan twee jaar weg zal blijven. Ondanks de praatjes van buren die Bellman voor gek verklaren en de draak steken met zijn bizarre onderneming, blijft zij onvoorwaardelijk in hem geloven.

Tragedie en komedie wisselen elkaar af in deze roman. Het kleine wereldje van de geduldig wachtende Bess staat tegenover het weidse en onherbergzame landschap van prairies, rivieren en bergen dat Bellman doorkruist.

Naast die tegenstellingen zijn er ook de nodige parallellen. De droom die Bellman naar het westen lokt weerspiegelt de geschiedenis van de Indianen die door de witte Amerikaanse kolonisten steeds verder van oost naar west werden verdreven, met het verlies van hun geboortegrond als uiteindelijk resultaat. Veelbetekenend is dat Cy op een gegeven moment gezelschap krijgt van een jonge Indiaan die luistert naar de naam ‘Oude Vrouw in de Verte’.

De niet te beheersen oerkrachten van de natuur leiden nu eens tot voorspoed, om ons dan weer mee te sleuren naar de afgrond. Aanvankelijk laat Bellman zich simpelweg meeslepen door zijn droom, met achterlaten van zijn dochter en zijn huis en haard. Maar hij is even willoos wanneer hij zich doodziek overgeeft aan de krachten die hem nog altijd aan zijn verleden blijken te binden. “Het idee dat de reusachtige wezens mogelijk bestonden, beheerste zijn dagen noch zijn nachten. Hij dacht nu aan thuis, aan Bess.” Ook ‘Oude Vrouw In De Verte’ wordt heen en weer geslingerd tussen woede om het verleden en op de toekomst gerichte ambitie. Bellman beseft dat hij onmogelijk kan zeggen ‘of een van die twee de overhand zal krijgen, of dat de twee aspecten simpelweg in hem zijn verweven, onlosmakelijk met elkaar verbonden; de essentie van wie hij is.’ Het zijn al deze op elkaar in werkende krachten en emoties, zowel in de natuur als in de menselijke psyche, die dit schijnbaar in kalm tempo voortschrijdende verhaal intens en spannend maken.

Oordeel: bondig, intens en spannend.

Carys Davies
West
Vert. N. Hoekmeijer, Meulenhoff; 175 blz. € 18,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden